Ўзбекистоннинг пахтакор рассомлари
Совет Ўзбекистони пайтида оддий расссомлар пахта терган бўлишса, катта рассомлар пахтакорлар сувратини чизишган.
СССР давридаги пахта сафарбарлиги оддий одамлар қаторида ижодий соҳа заҳматкашларини ҳам қамраб олар эди.
Пахта бўйинтуруғи ижодкор бўйнига ҳам илинган эди.
Рассомлик институти ва бадиий билим юрт талаба ва педагоглари куз пайтида пахта теришга ҳайдаб кетиларди.
Рангтасвир корчалонлари ва рассом отахонлар бўлса енг шимариб пахтазор қаҳрамонларини мой бўëқларла матога чизиб, пахтакорнинг шарафли меҳнатини тараннум қилишарди.
Пахтакорлар фалонинчи миллионни совет тарозисига қўяркан, ўзбек рассоми кумуш хирмон яратган оқ олтин ижодкорлари ҳақидаги расмларини кўргазма залига илишарди.
Одатда қиш рутубатида бўладиган бу тахлит кўргазмалар тушкун ва одамни юрагини сиқувчи захил манзара касб қиларди.
Бу кўргазмаларда тузук-қуруқ тасвирий санъат намунасини кўриш амри-маҳол эди. Пахта қахрамонлари акс этган расмларда рассомнинг зўриқиб, кучаниб ўзи истамасдан мўйқалам тутгани билиниб турарди.
Бадиий фонд гонорари эвазига чизиладиган бу янглиғ буюртма суратларни чизган рассом самимий ва юракдан чиққан туйғуни эмас, давлат ва партия истагини ерига етирарди.
Санъат фальш ва қарамликни ҳазм қила олмайди. Шу боис томошабин кўргазма залларида ўртамиëна рангтасвирли холстнинг юзлаб километрларини кўришга маҳкум, айни пайтда бу конкрет давлат буюртмаси эди.
Ўзбекистон ССР рассомлар уюшмасининг ҳар бир кўргазмаси пахта етиштиришнинг қахрамонларча мужодаласини акс эттирмоғи вожиб эди.
Ўзбек рассомлари турли даврларда ўзларидан пахта меросини қолдиришди. Пахтакорлик санъати дея атасак инсофдан бўлади бу меросни.
Келажакда мамлакатда нормал маданий ва санъат ҳаëти йўлга тушса ҳамда профессионал кўргазма бизнеси йўлга қўйилса, балки пахтага бағишланган концептуал проектларни кўриш бизга насиб қилар.
Ҳозирча турли йилларда Ўзбекистоннинг етакчи рассомлари пахта каби мураккаб мавзуни ўз асарларида қандай акс эттирдилар дея, улар чизган расмларга разм соламиз.









Акмал Ризаев
Ўзбекистонлик муаллиф таҳаллуси
Eltuz.com
