Россиянинг Ўзбекистон орқали санкциялардан қочиш схемаси

Европа Иттифоқи ва АҚШнинг санкциялари Россиянинг ҳарбий-саноат базасини қўллаб-қувватлаётган компанияларга нисбатан босимни кучайтиришда давом этмоқда.

Санкциялар рўйхатига киритилган компаниялар орасида Ўзбекистонда рўйхатдан ўтган Uzstanex МЧЖ ва Қозоғистонда фаолият юритувчи Kazstanex ҳам бор.

Uzstanex – Россияга станок етказиб бераётган ўзбек компанияси

Европа Иттифоқи 16-санкциялар пакетини эълон қилар экан, унда Uzstanex МЧЖ номли компания санкциялар рўйхатига киритилганини маълум қилди.

Компаниянинг ижроий директори Бойцов Дмитрий Александрович, юз фоиз эгаси эса Абрамов Василий Витальевич ҳисобланади. Uzstanex механик дастгоҳларнинг улгуржи савдоси билан шуғулланади.

Америка Қўшма Штатлари Молия вазирлигининг баёнотига кўра, Uzstanex Россиядаги санкцияга учраган TROS компанияси учун Европа ва Хитой орқали метал ишлов бериш ускуналари ва станокларни етказиб бериш занжирининг бир қисми ҳисобланади.

Shanghai Winsun Imp and Exp Co Ltd (Хитой) орқали амалга оширилган бу операциялар Россиянинг ҳарбий саноати учун муҳим технологияларни таъминлашга қаратилган.

Kazstanex – Қозоғистондаги ўхшаш схема
Қозоғистонда рўйхатдан ўтган Kazstanex ҳам худди Uzstanex каби Россияга санкцияланган саноат ускуналарини етказиб берувчи воситачилардан бири сифатида кўрсатилмоқда.

Қозоғистон расмий манбаларига кўра, бу ном остида иккита юридик шахс мавжуд: ТОО «Kazstanex» ва ИП «Kazstanex». Ҳар иккаласининг таъсисчиси ҳам Абрамов Василий Витальевич.
Kazstanex Қозоғистонда давлат тендерларида фаол иштирок этувчи компания бўлиб, расмий равишда саноат ускуналарини сотиш билан шуғулланади.

Бироқ, АҚШ ва ЕИ санкциялари бу компаниянинг Россияга ноқонуний маҳсулот етказиб беришда иштирок этганини кўрсатмоқда.

Санкциялар ва оқибатлар

Uzstanex, Kazstanex ва Shanghai Winsun каби компаниялар Россиянинг санкциялардан қочиб, зарурий саноат ускуналарини олишини таъминлашда муҳим рол ўйнагани боис, уларга нисбатан кескин чоралар кўрилмоқда.

Санкцияларга мувофиқ, бу компаниялар билан ҳамкорлик қилаётган ҳар қандай ташкилотлар ҳам жаримага тортилиши ёки иқтисодий чекловларга учраши мумкин.

Бу вазият Марказий Осиё давлатлари учун жиддий огоҳлантиришдир, чунки санкциялардан қочиш схемаларига аралашган маҳаллий компаниялар халқаро молиявий тизимдан чиқариб юборилиши ёки Ғарб давлатларининг босими остида қолиши мумкин.

Қозоғистон ва Ўзбекистон расмийлари бу компанияларнинг фаолиятини қандай баҳолайди? Ҳозирча ҳеч қандай расмий муносабат билдирилмаган, бироқ халқаро санкциялар кучайган сари бу мамлакатлардан аниқ жавоб талаб қилинади.