Асосий мавзулар
12 december 2025

12 декабрь Афғонистонга Совет қўшинлари киритиш қарори берилди

Демократик Афғонистон Республикаси (ДАР) ҳудудига Совет қўшинларининг Чегараланган контингентини (ОКСВ) киритиш тўғрисидаги қарор 1979 йил 12 декабрда КПСС Марказий Қўмитаси Сиёсий Бюросининг тор доирадаги йиғилишида қабул қилинган.

Бу қарор СССРнинг олий раҳбарияти, жумладан, Бош котиб Леонид Брежнев, шунингдек, Юрий Андропов, Андрей Громико, Дмитрий Устинов ва бошқа Сиёсий Бюро аъзолари томонидан қабул қилинган.

Расман бундай қарорга келиш сабаби ДАР билан Дўстлик, яхши қўшничилик ва ҳамкорлик тўғрисидаги Шартнома (1978 йилда имзоланган) мажбуриятларини бажариш дея кўрсатилган бўлсада Советлар иттифоқининг бир неча йилга чўзилган бироқ шармандали якун топган қонли босқинчилик урушининг хамиртуруши дея баҳоланади.

Урушдан мақсад ички ва ташқи таҳдидларга (исломий мухолифат исёни ва учинчи давлатларнинг аралашуви) қарши курашиш учун Афғонистон раҳбарияти (Президент Ҳафизулла Амин) томонидан қилинган кўплаб ҳарбий ёрдам сўровларига жавоб беришни кўзлаган.

Шунингдек қарор СССРнинг жанубий чегаралари хавфсизлигини таъминлаш, Афғонистонда Совет Иттифоқига душманлик қилиши мумкин бўлган исломий кучларнинг ҳокимиятга келишига йўл қўймаслик, Москва томонидан ишончсиз ва АҚШ томон «силжишга» мойил деб ҳисобланган Ҳафизулла Амин режимидан норозилик уйғотишни кўзлаган. 

Совет қўшинларини Афғонистонга киритиш 1979 йил 25 декабрда бошланди. 27 декабрь куни совет махсус бўлинмалари «Шторм-333» операциясини ўтказиб, натижада Ҳафизулла Амин ағдарилди ва ўлдирилди, Афғонистоннинг янги раҳбари сифатида Бабрак Кармаль тайинланди.

1979 йил 12 декабрдаги қарор Афғон урушига (1979–1989) асос солди. Бу уруш Совет Иттифоқи тарихидаги энг оғир ва узоқ давом этган ҳарбий можаролардан бири бўлиб, унинг ички ва ташқи сиёсатига катта таъсир кўрсатди.

Тағин ўқинг
26 november 2023
kun.uz мухбири Бобур Акмалов толибон форматидаг пропаганда билан шуғулланиб хотин қизларнинг Ўзбекистон конституцияси кафолатлаган ҳуқуқига шак келтирмоқда. Менимча у ...
26 april 2021
Замонавий ўзбек туркшунослигининг йирик вакили Андрей Кубатин 2020 йил 29 октябрда коронавирус хасталигидан вафот этганди.  2017 йилда олим Жиноят ...
14 june 2021
(Шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳнинг “Императив” китобидан 32-қисм. Аудиокитоб матнини муаллифнинг ўзи ўқиган. Давоми бор.) Узун замонлар орзу қилганимиз ...
17 february 2022
(Рассом Туз ҳикоялари. Давоми, боши ўтган сонларда) Кутилмаган таклиф (Рассом Туз ҳикоялари. Давоми. Боши ўткан сонларда)10 март сешанба куни ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...