ART-DURBIN
19 september 2025

Шайтон-арава минган америкалик талабалар 125 йил олдин Самарқандга қандай етиб олди

veloprobegАмериканинг икки шоввоз ватандоши Томас Гаскел Аллен (Thomas Gaskell Allen) ва унинг дўсти Уильям Луис Сахтлебен (William Lewis Sachtleben) 1890 йилнинг июнида Нью Йоркдан Ливерпульга кемада келиб дунë бўйлаб 3 йил давом этган саëҳатини бошлашди. Икковлон 1891 йилнинг кузида Европани кесиб ўтиб ўша пайтда рус ишғоли остида бўлган Марказий Осиë тупроқларига етиб олишди.

Саëҳатчилар бугунги замонавий Ўзбекистон, Туркманистон, Қозоғистон, Қирғизистон жойлашган ерларнинг барисини кезиб Қошғар орқали Хитойга ўтиб кетишди.

Улар фотога олган тасвирларда Марказий Осиëда ҳизмат қилган рус ишғолчи генерали Куропаткин, ҳамда Самарқанд ва Тошкентдаги чор губернатор саройлари акс этган.

Юрткезарлар Марказий Осиëдаги қадим шаҳарларининг муҳташам кўринишларини, ишғол остидаги юртнинг колониал турмушини фотоаппарат шишасига мухрлашади.

Бугунги тил билан айтганда бу фотографиялар селфи суратнинг бир тури эди. Аммо бу селфи гўзал композицияга эга бўлгани ҳолда “ташкиллаштирилган”, “ялтироқ” шодонликдан узоқ эди.

Бугун орадан 125 йил ўтиб чет эл сайëхининг Ўзбекистонда бу қадар эркин ҳаракатланиши ва бемалол сурат чекишини фақат орзу қила оламиз холос.

1-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b1%d0%b5%d1%81%d0%b5%d0%b4%d1%83%d0%b5%d1%82-%d1%81-%d0%b3%d0%b5%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d1%83%d1%80
1-ноябр. Аллен ишғолчи генерал Куропаткин билан Ашхобод яқинидаги от пойгасида.
8-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b0%d1%8f-%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be
8-ноябр. Самарқанд. Босқинчи руслар жойлаштирилган маҳалладаги насроний черкови.
13-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%bf%d1%80%d0%be%d0%b5%d0%b7%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b4%d0%be
13-ноябр. Самарқанд. Аллен губернатор уйига кириб келмоқда.
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%ba%d0%b0-%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b3%d0%be%d0%b2%d1%86%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%83
14-ноябр. Самарқанд марказидаги дўкончи чодири
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%bc%d0%b0%d1%85%d0%b5%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%bd%d0%b0
14-ноябр. Самарқанд марказидаги дўконлардан бири
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bc%d0%b5%d0%b4%d1%80%d0%b5%d1%81%d0%b5-%d1%88%d0%b5%d1%80%d0%b4%d0%be%d1%80-%d0%bd%d0%b0-%d0%bf
14-ноябр. Самарқанд.Шердор мадрасаси. Регистон.
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d0%be-%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80
14-ноябр. Самарқанд. Томас Аллен Биби Ханим мақабараси ховлисида
16-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d1%8b%d0%b3%d1%80%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be%d1%81%d0%b8%d0%bf
16-ноябр. Томас Аллен Зарафшон дарëсидан кечаëтиб велосипедига нарсаларини юкламоқда. Самарқандан Чинозга қараб кетадиган йўл.

19-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d1%8f%d0%b5%d0%bc-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%bc-%d1%81-%d0%bd%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be

19-ноябр. Велосипедларни Сирдарëда сузадиган паромга юкланиши. Паром икки ясси қайиқ устига ўрнатилган.

Фотографиялар: manybooks.net. Таржима: Арт Дурбин

Акмал Ризаев,
Ўзбекистонлик муаллиф таҳаллуси, 
Eltuz.com

Тағин ўқинг
25 november 2025
Фарғонанинг Бувайда туманида ҳокимликнинг катта мансабдори экоинспекторга қўл кўтарди.  Аҳоли шикаоятидан кейин жойига етиб борган Экология қўмитаси инспектори Ахроржон ...
5 november 2018
Бу йилги пахта терими мавсумида Фарғона вилоятида олингани айтилаётган, ижтимоий тармоқда пайдо бўлган фотосуратларда “Пахтага қўли теккан одам – ...
2 march 2020
Мансур Мировалев АҚШ давлат котиби Майк Помпео Марказий Осиё раҳбарларини қатағонларни қоралашга чақирган бўлса-да, экспертларнинг таъкидлашича, Пекиннинг минтақадаги таъсири ...
20 june 2019
Республика бош прокурори Отабек Баҳриддинович Муродовнинг вазифасидан озод этилгани ва унинг ўрнига Ўзбекистон Сенати раиси бўлиб келган Ниғматилла Йўлдошев ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...