ART-DURBIN
19 september 2025

Шайтон-арава минган америкалик талабалар 125 йил олдин Самарқандга қандай етиб олди

veloprobegАмериканинг икки шоввоз ватандоши Томас Гаскел Аллен (Thomas Gaskell Allen) ва унинг дўсти Уильям Луис Сахтлебен (William Lewis Sachtleben) 1890 йилнинг июнида Нью Йоркдан Ливерпульга кемада келиб дунë бўйлаб 3 йил давом этган саëҳатини бошлашди. Икковлон 1891 йилнинг кузида Европани кесиб ўтиб ўша пайтда рус ишғоли остида бўлган Марказий Осиë тупроқларига етиб олишди.

Саëҳатчилар бугунги замонавий Ўзбекистон, Туркманистон, Қозоғистон, Қирғизистон жойлашган ерларнинг барисини кезиб Қошғар орқали Хитойга ўтиб кетишди.

Улар фотога олган тасвирларда Марказий Осиëда ҳизмат қилган рус ишғолчи генерали Куропаткин, ҳамда Самарқанд ва Тошкентдаги чор губернатор саройлари акс этган.

Юрткезарлар Марказий Осиëдаги қадим шаҳарларининг муҳташам кўринишларини, ишғол остидаги юртнинг колониал турмушини фотоаппарат шишасига мухрлашади.

Бугунги тил билан айтганда бу фотографиялар селфи суратнинг бир тури эди. Аммо бу селфи гўзал композицияга эга бўлгани ҳолда “ташкиллаштирилган”, “ялтироқ” шодонликдан узоқ эди.

Бугун орадан 125 йил ўтиб чет эл сайëхининг Ўзбекистонда бу қадар эркин ҳаракатланиши ва бемалол сурат чекишини фақат орзу қила оламиз холос.

1-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b1%d0%b5%d1%81%d0%b5%d0%b4%d1%83%d0%b5%d1%82-%d1%81-%d0%b3%d0%b5%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d1%83%d1%80
1-ноябр. Аллен ишғолчи генерал Куропаткин билан Ашхобод яқинидаги от пойгасида.
8-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b0%d1%8f-%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be
8-ноябр. Самарқанд. Босқинчи руслар жойлаштирилган маҳалладаги насроний черкови.
13-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%bf%d1%80%d0%be%d0%b5%d0%b7%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b4%d0%be
13-ноябр. Самарқанд. Аллен губернатор уйига кириб келмоқда.
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%ba%d0%b0-%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b3%d0%be%d0%b2%d1%86%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%83
14-ноябр. Самарқанд марказидаги дўкончи чодири
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%bc%d0%b0%d1%85%d0%b5%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%bd%d0%b0
14-ноябр. Самарқанд марказидаги дўконлардан бири
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bc%d0%b5%d0%b4%d1%80%d0%b5%d1%81%d0%b5-%d1%88%d0%b5%d1%80%d0%b4%d0%be%d1%80-%d0%bd%d0%b0-%d0%bf
14-ноябр. Самарқанд.Шердор мадрасаси. Регистон.
14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d0%be-%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80
14-ноябр. Самарқанд. Томас Аллен Биби Ханим мақабараси ховлисида
16-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d1%8b%d0%b3%d1%80%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be%d1%81%d0%b8%d0%bf
16-ноябр. Томас Аллен Зарафшон дарëсидан кечаëтиб велосипедига нарсаларини юкламоқда. Самарқандан Чинозга қараб кетадиган йўл.

19-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d1%8f%d0%b5%d0%bc-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%bc-%d1%81-%d0%bd%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be

19-ноябр. Велосипедларни Сирдарëда сузадиган паромга юкланиши. Паром икки ясси қайиқ устига ўрнатилган.

Фотографиялар: manybooks.net. Таржима: Арт Дурбин

Акмал Ризаев,
Ўзбекистонлик муаллиф таҳаллуси, 
Eltuz.com

Тағин ўқинг
20 august 2025
Ўтган олти ойда салоҳиятли хорижий иш берувчилар, рекрутинг агентликлари ва ишбилармон доиралар вакиллари билан 366 дан ортиқ музокаралар ўтказилиб, ...
6 october 2022
«Элтуз портали»га келган бешта шикоят мактуби ва талабалар эътирози юзасидан расмий муносабатни ўқиб эшиттирамиз дастлабки шикоят Фарғона вилоятидан: «Мажбурий ...
19 december 2019
Британиянинг нуфузли The Economist  журнали Ўзбекистонни «2019 йил мамлакати» деб эълон қилди. Нашр сўнгги йилларда мамлакатда муҳим ислоҳотлар амалга ...
2 january 2026
Ўзини Ички ишлар вазирлиги академиясининг 2-курс курсантлари деб таништирган манбалар Элтуз таҳририятига мурожаат қилиб, таълим муассасасида қатор жиддий қонунбузарликлар ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...