Тошкентдаги Низомий номидаги педуниверситет биноси вайрон қилинмоқда

Айни кунларда Низомий номидаги педуниверситетнинг 1940-йилларда машҳур архитектор Е.Жмуйда лойиҳаси асосида қурилган биноси таъмирлаш баҳонасида вайрон қилинмоқда. Бино маданий ва тарихий аҳамиятга эга бўлиб, совет даври меъморлигининг омон қолган кам сонли объектларидан ҳисобланади.

Марказий Осиёнинг биринчи ҳайкалтарошлари Ольга Мануйлова ва Ольга Коржинская томонидан яратилган ва педуниверситет биносига кўрк бағишлаб турган маҳобатли ҳайкаллар ваҳшийларча йўқ қилинди. Бу ҳайкаллар совет монументал санъати тимсоли бўлиб, «Ишчи ва колхозчи қиз» каби машҳур асар билан бир қаторда туради.

Шунингдек, Ольга Мануйлова 1937 йилда ВДНХ (Бутуниттифоқ халқ хўжалиги ютуқлари) биринчи бутуниттифоқ кўргазмасидаги Ўзбекистон павильони учун яратилган скульптуралар муаллифи ҳам ҳисобланади.
Шошма-шошарлик билан амалга оширилаётган қурилишлар ва шаҳардаги диққатга сазовор иншоотлар қиёфасини ўзгартириш ишлари бир дақиқа бўлса-да, тингани йўқ. Маҳаллий «келажакнинг буюк қурувчилари» диққати маданий ва тарихий аҳамиятга молик объектларга қаратилган.

Номаълум сабабларга кўра, ҳокимият вакиллари собиқ ТошМИнинг кўпчилик учун қадрли бўлган биносини бузиб ташлади. «Тошкент колизейи» (совет даврида Свердлов номидаги концерт зали)нинг 1911 йилда қурилган биноси савдо биржасига айлантирилди. Бу рўйхатга Тошкент амалдорлари томонидан йўқ қилинган яна ўнлаб маданий объектларни киритиш мумкин.

Қўзичоқлар сукути

Ўз касби ва лавозими нуқтаи назаридан ёдгорлик муҳофазаси учун жавобгар мансабдор шахслар ва архитекторлар сукут сақламоқда. Ўзбекистон Бадиий академияси тарихий ёдгорликларнинг йўқ қилинишига қарши бир оғиз ҳам эътироз билдиргани йўқ.

Энди фақат оддий ҳақиқатни қайд этиб қўйиш қолди – Тошкент шаҳри бутунлай бузувчи қурувчи «пир»лар танловига берилган қиёфасиз ва тарихсиз шаҳарга айланиб бормоқда.

Акмал Ризаев
Eltuz.com