2 yanvar – Dunyoda ilk radieshittirish efirga uzatildi

1921 yilning 2 yanvar kuni radio tarixida haqiqatan ham inqilobiy qadam tashlandi. AQShning Pittsburg shahridagi KDKA radiostantsiyasi dunyoda birinchi bo‘lib ilk podkast eshittirishini to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirga uzatdi. 

Garchi dastlabki eshittirish cherkov xizmatiga oid bo‘lsada bu voqea ommaviy axborot vositalari rivojidagi yangi davrni ochib berdi va radioning nafaqat texnik vosita, balki ijtimoiy va madaniy kuch ekanini isbotladi.

Shu kuni Pittsburgdagi «Kalvariya» yepiskop cherkov xizmati KDKA stantsiyasi orqali efirga uzatildi. Bu shunchaki tasodif emas edi. Muhandislar cherkovga maxsus simlar tortib, mikrofonlarni o‘rnatishgan. O‘sha paytdagi mikrofonlar hozirgilaridan keskin farq qilgan — ular juda katta va sezgirligi past bo‘lgan.

Radiostantsiya rahbariyatining maqsadi radioning imkoniyatlarini kengroq ommaga ko‘rsatish edi. Diniy marosim esa odamlarni ekransiz, uyda o‘tirgan holda birlashtirishning eng yaxshi yo‘li deb topilgan.

Radio tarixidagi burilish nuqtasi

Bu voqeagacha radio asosan kemalar o‘rtasida aloqa o‘rnatish yoki harbiy maqsadlar uchun ishlatiladigan «simsiz telegraf» hisoblanar edi. 1921 yil 2 yanvardagi efir esa Ommaviy axborot vositasi (Mass Media)ning yangi turini yaratish yo‘lidagi islohotlarga yo‘l ochdi.

Radio «nuqtadan nuqtaga» (bir kishidan ikkinchi kishiga) aloqa qilish vositasidan «nuqtadan ko‘pchilikka» (bir markazdan minglab odamlarga) axborot tarqatish vositasiga aylandi.

Insonlar ilk bor o‘z uylaridan chiqmay turib, jamoat tadbirlarida (ibodat, kontsert, nutqlar) «qatnashish» imkoniyatiga ega bo‘ldilar.

KDKA dunyodagi birinchi tijorat litsenziyasiga ega radiostantsiya edi (u 1920 yil noyabrida AQSh prezidentlik saylovlari natijalarini e'lon qilib, tanilgan edi). 2 yanvardagi diniy efir esa radioning kundalik hayotning ajralmas qismiga aylanishini tezlashtirdi.

O‘sha davrdagi radiopriyomniklar juda qimmat va murakkab bo‘lgan. Ko‘pchilik yoshlar va ixtirochilar o‘z qo‘llari bilan oddiy detektorli radiopriyomniklar yasab, ushbu ilk efirlarni tinglashgan.

Bu voqeadan keyin radio tez orada siyosat, sport va musiqaning asosiy minbariga aylandi.