Ibrat Safo:  Eskobar va Karimov paralleli

Bir do‘stim hozir ichimni yoqib Kolumbiyada safarda yuribdi. Kecha u Medelin (ispanchasi Medeyin) shahrida edi. Eng mashhur narkobaron Pablo Eskobar haqidagi seriallarni ko‘rgan bo‘lsangiz, bu shaharni bilasiz. Eskobar shu yerda tug‘ilgan, Medelin Karteliga asos solgan va hatto parlamentga shu hududdan saylangandi.

Do‘stimdan Eskobarga haykal yo muzey bor ekanmi, deb so‘radim. Haykal yo‘q, lekin uning oilasi yuritadigan xususiy muzey bor dedi. (Chipta narxi boshqa muzeylarnikidan to‘rt baravar qimmat.) Lekin, shaharda odamlar u haqida gapirishmas emish – gid ham atrofdagilar eshitib qolsa Eskobarni olqishlayapti yo tanqid qilyapti deb aytmasliklari uchun uning ismini biron marta tilga olmabdi. Medelinni dunyoga tanitgan shaxs bo‘lsa-da, Eskobar haqida ochiq munozara yo‘q.

Bular haqida gurunglashar ekanman, O‘zbekiston hukumatining bugun Islom Karimov haykali poyiga gullar qo‘yayotgan rasmlarini ko‘rib qoldim. Karimovni narkobaron demoqchi emasman, lekin uning ham shaxsi va siyosati ochiqcha va tanqidiy tahlil qilinmasligi ko‘p jihatdan Eskobarning merosini eslatdi.

Aftidan yangi ma'muriyat uning ko‘pgina siyosatlarini bekor/isloh qildi, lekin hanuz uni muhokama qilishda jurnalistlarga to‘siqlar, ko‘rinmas qizil chiziq bor. Bu, albatta, uning siyosiy merosi davom etayotgani bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin. Xuddi Medelinda ham Eskobarga yaqin siyosatchilar hanuz ochiqda qolayotgani va narkotrafik, avvalgichalik bo‘lmasa-da, bugun davom etayotgani kabi.