Вақт машинаси
2 january 2026

2 январь – Дунёда илк радиэшиттириш эфирга узатилди

1921 йилнинг 2 январь куни радио тарихида ҳақиқатан ҳам инқилобий қадам ташланди. АҚШнинг Питтсбург шаҳридаги KDKA радиостанцияси дунёда биринчи бўлиб илк подкаст эшиттиришини тўғридан-тўғри эфирга узатди. 

Гарчи дастлабки эшиттириш черков хизматига оид бўлсада бу воқеа оммавий ахборот воситалари ривожидаги янги даврни очиб берди ва радионинг нафақат техник восита, балки ижтимоий ва маданий куч эканини исботлади.

Шу куни Питтсбургдаги «Кальвария» епископ черков хизмати KDKA станцияси орқали эфирга узатилди. Бу шунчаки тасодиф эмас эди. Муҳандислар черковга махсус симлар тортиб, микрофонларни ўрнатишган. Ўша пайтдаги микрофонлар ҳозиргиларидан кескин фарқ қилган — улар жуда катта ва сезгирлиги паст бўлган.

Радиостанция раҳбариятининг мақсади радионинг имкониятларини кенгроқ оммага кўрсатиш эди. Диний маросим эса одамларни экрансиз, уйда ўтирган ҳолда бирлаштиришнинг энг яхши йўли деб топилган.

Радио тарихидаги бурилиш нуқтаси

Бу воқеагача радио асосан кемалар ўртасида алоқа ўрнатиш ёки ҳарбий мақсадлар учун ишлатиладиган «симсиз телеграф» ҳисобланар эди. 1921 йил 2 январдаги эфир эса Оммавий ахборот воситаси (Mass Media)нинг янги турини яратиш йўлидаги ислоҳотларга йўл очди.

Радио «нуқтадан нуқтага» (бир кишидан иккинчи кишига) алоқа қилиш воситасидан «нуқтадан кўпчиликка» (бир марказдан минглаб одамларга) ахборот тарқатиш воситасига айланди.

Инсонлар илк бор ўз уйларидан чиқмай туриб, жамоат тадбирларида (ибодат, концерт, нутқлар) «қатнашиш» имкониятига эга бўлдилар.

KDKA дунёдаги биринчи тижорат лицензиясига эга радиостанция эди (у 1920 йил ноябрида АҚШ президентлик сайловлари натижаларини эълон қилиб, танилган эди). 2 январдаги диний эфир эса радионинг кундалик ҳаётнинг ажралмас қисмига айланишини тезлаштирди.

Ўша даврдаги радиоприёмниклар жуда қиммат ва мураккаб бўлган. Кўпчилик ёшлар ва ихтирочилар ўз қўллари билан оддий детекторли радиоприёмниклар ясаб, ушбу илк эфирларни тинглашган.

Бу воқеадан кейин радио тез орада сиёсат, спорт ва мусиқанинг асосий минбарига айланди.

Тағин ўқинг
19 november 2023
Мустақил иқтисодчи Юлий Юсуповнинг Остона шаҳрида ўтган Марказий Осиё тадқиқот марказлари форумидаги чиқишида Украинадаги урушнинг Ўзбекистон иқтисодига таъсирини икки ...
5 august 2022
Бугунги жума ваъзини қисқа янгиликллар билан бошласам. Фарғона нефтни қайта ишлаш заводида 2 август куни завод ишчиларидан бири бўлган ...
9 january 2017
2016 йилнинг июлида Амстердам суди Takilant офшор компаниясининг Ucell мобил операторидаги 135 миллион АҚШ долларига баҳоланган 6 фоиз улушини ...
2 january 2026
Альберт Эйнштейн Ўзбекистондан Парижга келган раққосанинг қўл рўмолига ëзган формула нима эди? Бу формула вақт туйнуги борлигини кўрсатувчи энг ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...