БМТ махсус маърузачисининг Ўзбекистонга олқиши ва тавсияси

БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича махсус маърузачиси Фионнуала Ни Аолаин Ўзбекистон ҳукуматининг Сурия, Ироқ ва Афғонистондаги аёллар ва болаларни ватанига қайтариш ва реинтеграция қилишга қаратилган “Меҳр” операциясини юқори баҳолади. 

“Оила бирлиги ва жамиятни қўллаб-қувватлашга асосланган ўзбек модели ватанга қайтариш, бола манфаатларини кўзлаш, зиддиятли ҳудудлардан қайтган аёлларни мазмунли реинтеграциялаш бўйича сиёсий, ҳуқуқий ва ижтимоий ҳаракатлар марказида бўлган илғор тажриба намунасидир”, деди Ни Аолаин.

Сурия шимоли-шарқидаги лагерларда минглаб аёллар ва болалар можаролашаётган гуруҳлар томонидан ўзбошимчалик билан ҳибсга олинган. 

БМТ экспертларининг таъкидлашича, улар қийноққа ёки бошқа шафқатсиз, ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомалага, зўравонлик, эксплуатация каби халқаро ҳуқуққа зид муносабатга дучор бўлишади.

БМТ махсус маърузачиси дунё мамлакатларини бу инсонларни ўз ватанига қайтаришда Ўзбекистондан намуна олишга даъват этди.

Шу билан бирга, Ни Аолаин Ўзбекистонга 10 кунлик ташрифи якунида терроризмга қарши курашда инсон ҳуқуқлари ва асосий эркинликларини, жумладан, фикр билдириш, йиғилиш, адолатли судлов, озодликдан маҳрум қилиш, қийноқлардан озод қилиш, диний эркинлик ва эътиқод ҳуқуқини ҳимоя қилиш чораларини кучайтиришга чақирди. 

У Ўзбекистоннинг терроризм ва экстремизмга қарши кураш тўғрисидаги қонунлари, хусусан, Жиноят кодексидаги кўплаб моддаларнинг кенг ва ноаниқ мазмуни билан боғлиқ хавотирларини билдирди. 

Махсус маърузачининг таъкидлашича, халқаро ҳуқуқ, шунингдек, терроризмга қарши кураш ва инсон ҳуқуқлари бўйича стандартларга мувофиқлигини таъминлаш учун уларни жиддий қайта кўриб чиқиш лозим. 

У терроризмни молиялаштиришга қарши кураш бўйича амалдаги меъёрий ҳужжатларнинг фуқаролик жамияти ва нотижорат ташкилотларга салбий таъсирини бартараф этиш зарурлигини қайд этди.

Ни Аолаин илгари миллий хавфсизлик баҳонасида ҳибсга олинган, хусусан, қийноқлар, ғайриинсоний ёки қадр-қимматни камситувчи муомалага учраган шахсларнинг ҳуқуқлари жиддий бузилиши ҳолатларини бартараф этиш учун тергов ўтказиш, мазмунли ҳимоя воситалари ва товон тўлаш имкониятига эга бўлган расмий ва мустақил текшириш механизмини яратишни тавсия қилди.

Eltuz.com