Uzbek Forum Сўз эркинлигига oид хисоботини эълон қилди

Бугун “Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбек форум” ташкилоти “Қора булут: Мирзиёев Ўзбекистонида сўз эркинлигига жой йўқ” номли ҳисоботни эълон қилди.

Президент Мирзиёев 2016 йилда ҳокимиятга келганидан сўнг ОАВ соҳасида маълум даражада эркинлик кузатилган бўлса-да, сўнгги йилларда цензурасиз медиа, танқидий журналистика ва онлайн фаоллик учун мавжуд майдон кескин қисқартирилди. Интернет ва ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари, контент яратувчилар ва блогерларга нисбатан жиноий жавобгарлик ва асоссиз қамоқ жазолари қўлланилмоқда.

Ҳисоботда 2022 йилдан 2025 йил бошигача бўлган даврда 21 нафар журналист, блогер ва интернет фойдаланувчиларига нисбатан қўзғатилган маъмурий ва жиноий ишлар ҳақида батафсил маълумот берилган. Улар орасида “Президентни оммавий ахборот воситаларида ёки интернет оммавий тармоқларида ҳақорат қилиш ёки туҳмат қилиш” моддаси бўйича айбловлар ҳам мавжуд бўлиб, бу жиноят озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.

Бу турдаги жиноий таъқиблар Ўзбекистоннинг халқаро инсон ҳуқуқлари бўйича мажбуриятларини бузиб, ушбу кенг маънодаги қонун блоглар, ижтимоий тармоқдаги постлар, суратлар, матнли хабарлар, видеолар ва ҳатто шахсий чатларда юборилган аудиоёзувларга ҳам татбиқ этилмоқда. Қонуннинг ноаниқлиги боис президентни ҳақорат қилиш билан уни танқид қилиш ўртасидаги фарқ деярли йўққа чиқмоқда. Натижада, интернетда жойлаштирилган деярли ҳар қандай баёнот ниятидан қатъи назар ҳақорат ёки ҳурматсизлик деб баҳоланиши мумкин.

Бу ҳолат ижтимоий тармоқдаги эркинликлар учун хавфли муҳит яратди ва журналистлар, блогерлар ҳамда ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари орасида қўрқув муҳитини юзага келтирди.

Берлин, 2025 йил 18 июн