Uzbek Forum So‘z erkinligiga oid xisobotini e'lon qildi

Bugun “Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbek forum” tashkiloti “Qora bulut: Mirziyoev O‘zbekistonida so‘z erkinligiga joy yo‘q” nomli hisobotni e'lon qildi.

Prezident Mirziyoev 2016 yilda hokimiyatga kelganidan so‘ng OAV sohasida ma'lum darajada erkinlik kuzatilgan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda tsenzurasiz media, tanqidiy jurnalistika va onlayn faollik uchun mavjud maydon keskin qisqartirildi. Internet va ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari, kontent yaratuvchilar va blogerlarga nisbatan jinoiy javobgarlik va asossiz qamoq jazolari qo‘llanilmoqda.

Hisobotda 2022 yildan 2025 yil boshigacha bo‘lgan davrda 21 nafar jurnalist, bloger va internet foydalanuvchilariga nisbatan qo‘zg‘atilgan ma'muriy va jinoiy ishlar haqida batafsil ma'lumot berilgan. Ular orasida “Prezidentni ommaviy axborot vositalarida yoki internet ommaviy tarmoqlarida haqorat qilish yoki tuhmat qilish” moddasi bo‘yicha ayblovlar ham mavjud bo‘lib, bu jinoyat ozodlikdan mahrum etish bilan jazolanadi.

Bu turdagi jinoiy ta'qiblar O‘zbekistonning xalqaro inson huquqlari bo‘yicha majburiyatlarini buzib, ushbu keng ma'nodagi qonun bloglar, ijtimoiy tarmoqdagi postlar, suratlar, matnli xabarlar, videolar va hatto shaxsiy chatlarda yuborilgan audioyozuvlarga ham tatbiq etilmoqda. Qonunning noaniqligi bois prezidentni haqorat qilish bilan uni tanqid qilish o‘rtasidagi farq deyarli yo‘qqa chiqmoqda. Natijada, internetda joylashtirilgan deyarli har qanday bayonot niyatidan qat'i nazar haqorat yoki hurmatsizlik deb baholanishi mumkin.

Bu holat ijtimoiy tarmoqdagi erkinliklar uchun xavfli muhit yaratdi va jurnalistlar, blogerlar hamda ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari orasida qo‘rquv muhitini yuzaga keltirdi.

Berlin, 2025 yil 18 iyun