ART-DURBIN
8 april 2025

Ким бўлган эди ул Homay?

Бошқирдистоннинг Ay Yola мусиқа гуруҳи яратган Homay қўшиғи туркий халқлар суперхитига айланди ва Shazam рейтинги бўйича дунё ўнталига кўтарилди ва ҳатто Леди Гагани ортда қолдирди. 

Ўзбек, қирғиз, қозоқ, уйғур, қумиқ, ёқут тингловчиларини жалб қилган қўшиқ мазмуни  рус сегментида қизғин баҳсларга сабаб бўлмоқда. Бир тоифа уни пантуркизмга элтувчи, Россияни пароканда этувчи мазмунда эканини ёзса, иккинчи тоифа аксинча уни «урушни улуғловчи» аля-патриот куй ҳисоблаб Z-услубидаги клиплар басталашга ҳам уринмоқда. Айрим тил билимдонлари қўшиқда бошқирд тили қоидалари бузилганини ҳам иддао қилишди. Аснода бу қўшиқ матни ассимилияция остида қолаётган Бошқирд тилида янграган камгина қўшиқларнинг бири экани, Россияда Бошқирд тилидаги мактаблар йўқлиги масаласи ўртага чиқди. Қўшиқ Homay – афсонавий Ҳумо қуши ҳақида. Бироқ қўшиқ матни босқинчига қарши қилич кўтарган мустамлака халқ ноласи каби эшитилади.

Томирларим мендан сўрар,

Қоним, руҳим ва кўкдаги ой

Кўҳна тарих мендан сўрар

Ким бўлган эди ул Хумой?

Хумойнинг онаси қуёш,

Чашмаларда чўмилтирган.

Отаси унинг Семруғ,

Яхшиликларга ундаган.

Оқбўз от ва Олмос тиғнинг

Ёлғиз эгасидир ул Хумой!

Йўл сўннгида чашма борлигин

Билган ҳам ёлғиз ул Хумой!

Ётларга номусин бермаган,

Эл юртнинг орини сақлаган.

Мард ўғлонларни ўстирган

Бахт қушидир ул Хумой!

Биз Бошқурднинг қизлари

Хумойнинг юлдузларимиз,

Чашмага бошловчи бу йўл

Бизнинг қалбимизга ўйилган.

(Қудрат Бобожон таржимаси)

Тағин ўқинг
20 february 2023
Улуғ шоир Матназар Абдулҳаким менинг дунёқарашимни ўзгартирган бир инсон эди. 1980 йил, илк шеърларим Урганч тумани газетасида босилган куни ...
9 september 2021
Демократия майдони. Мен ҳозир турган жой шундай аталади. Туркиянинг Ўрта ер денгизи соҳилида жойлашган, бор-йўғи икки юз минг киши ...
16 december 2025
Ўзбекистон бир неча хонликларга бўлинган, инсон ҳуқуқлари хор қилинган ХVII асрда, аниқроғи, 1689 йил 16 декабрь – Буюк Британияда ...
18 august 2021
1971 йилнинг ёзида ёш немис эр-хотин аввалгиларидан узоқроққа саёҳатга жўнаб кетишди. Улар Германиядан шарққа томон 5 минг километрдан зиёдроқ ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...