Ибрат Сафо:  Эскобар ва Каримов параллели

Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. Энг машҳур наркобарон Пабло Эскобар ҳақидаги сериалларни кўрган бўлсангиз, бу шаҳарни биласиз. Эскобар шу ерда туғилган, Меделин Картелига асос солган ва ҳатто парламентга шу ҳудуддан сайланганди.

Дўстимдан Эскобарга ҳайкал ё музей бор эканми, деб сўрадим. Ҳайкал йўқ, лекин унинг оиласи юритадиган хусусий музей бор деди. (Чипта нархи бошқа музейларникидан тўрт баравар қиммат.) Лекин, шаҳарда одамлар у ҳақида гапиришмас эмиш – гид ҳам атрофдагилар эшитиб қолса Эскобарни олқишлаяпти ё танқид қиляпти деб айтмасликлари учун унинг исмини бирон марта тилга олмабди. Меделинни дунёга танитган шахс бўлса-да, Эскобар ҳақида очиқ мунозара йўқ.

Булар ҳақида гурунглашар эканман, Ўзбекистон ҳукуматининг бугун Ислом Каримов ҳайкали пойига гуллар қўяётган расмларини кўриб қолдим. Каримовни наркобарон демоқчи эмасман, лекин унинг ҳам шахси ва сиёсати очиқча ва танқидий таҳлил қилинмаслиги кўп жиҳатдан Эскобарнинг меросини эслатди.

Афтидан янги маъмурият унинг кўпгина сиёсатларини бекор/ислоҳ қилди, лекин ҳануз уни муҳокама қилишда журналистларга тўсиқлар, кўринмас қизил чизиқ бор. Бу, албатта, унинг сиёсий мероси давом этаётгани билан ҳам боғлиқ бўлиши мумкин. Худди Меделинда ҳам Эскобарга яқин сиёсатчилар ҳануз очиқда қолаётгани ва наркотрафик, аввалгичалик бўлмаса-да, бугун давом этаётгани каби.