Plastik jarrohlik: Chiroy qidirib, kasal topganlar

So‘nggi paytlarda O‘zbekistonda plastik jarrohlikka bo‘lgan qiziqish shu darajada o‘sdiki, odamlar hatto bu yo‘lda hayotini xavf ostiga qo‘ya boshladi. Blogerlar, aktrisalar, sportchilar, hatto Kokosh ham (aytishlaricha, u hali ham aniq kimligi bilan hammani qiziqtiryapti) plastik jarrohlik qurboniga aylandi. Lekin bu — faqatgina mashhurlar bilan cheklanib qolgan muammo emas.

Qorinjada katta yuk

O‘z-o‘zidan savol tug‘iladi: Nima uchun odamlar o‘z qiyofasi bilan qoniqmay, plastik jarrohlikka osonlikcha qo‘l urishmoqda? Javob oddiy: bugungi jamiyatda «chiroyli bo‘lish» muvaffaqiyatning kaliti sifatida qabul qilinmoqda. Oddiy odamga o‘xshashingiz mumkin, lekin birgina burningizni (yoki boshqa bir joyingizni) «to‘g‘rilashi»ngiz bilan hayotingiz «gullab-yashnaydi» deb o‘ylashadi. Ammo jarroh stolida birgina burningiz emas, balki sog‘lig‘ingiz, hatto hayotingiz ham qolib ketishi mumkin.

Qo‘lida pichoq – ustami yoki  et do‘konchisi ?

Tibbiy jihatdan olib qarasak, plastik jarrohlik har doim ham zararli emas. Masalan, haqiqiy mutaxassis tomonidan bajarilgan rekonstruktiv operatsiyalar odamning hayotini yaxshilashi mumkin. Lekin masala shundaki, ba'zi «jarrohlar» amalda hech qanday malakali vrach emas. Ular internetda ikki-uch kurs o‘qib, «Doktor Gollivud» yoki «Jarroh-Sensey» nomini olib, bemorlarni «o‘stirishga» kirishishadi.

Huquqiy jihatdan esa, O‘zbekistonda tibbiy xizmatlar borasidagi nazorat kuchaytirilgan bo‘lsa-da, baribir ko‘plab noqonuniy faoliyat yurituvchi klinikalar va vrachlar bor. Odamlar ham arzonrog‘ini izlab, litsenziyasi bor-yo‘qligiga e'tibor bermay, shifoxona emas, «go‘zallik fabrikasi»ga yo‘l olishadi. Keyin esa natijada infektsiya, noto‘g‘ri jarrohlik yoki hatto o‘lim.

Chiroy yoki sog‘lik?

Aslida, go‘zallik – sub'ektiv tushuncha. Bir vaqtlar yuziga mo‘ylab qo‘yish moda bo‘lsa, hozir teskarisi. Har bir inson o‘zi qanday bo‘lsa, shundayligicha go‘zal. Agar sog‘liqni yo‘qotib, go‘zallik topish mumkin bo‘lsa, demak, bu go‘zallik emas, balki o‘zini yo‘qotishdir.

Shunday ekan, plastik jarrohga borishdan oldin o‘ylab ko‘ring: haqiqatan ham sizga shu narsa kerakmi? Balki, oddiy Photoshop va to‘g‘ri burchakdan tushilgan selfi kifoya qilar?..