29 yanvar – Avtomobil asrining boshlanishi

Insoniyat tarixidagi eng muhim ixtirolardan biri aynan shu kuni rasmiylashtirilgan. Nemis muhandisi Karl Bents dunyodagi ilk ichki yonuv dvigatelli avtomobil uchun patent olgan. Shu bilan ot aravalar davri tugab, avtotransport erasi boshlangan.

Bu voqea shunchaki texnika yangiligi emas, balki insoniyatning yashash tarzini butunlay o‘zgartirib yuborgan burilish nuqtasi edi.

Dunyoning birinchi avtomobil pasporti

Karl Bents o‘zining «Benz Patent-Motorwagen» deb nomlangan uch g‘ildirakli mashinasi uchun Germaniya imperatorlik patent idorasiga ariza topshiradi. Bu hujjat – №37435 raqamli patent tarixda ichki yonuv dvigatelli avtomobil uchun berilgan birinchi rasmiy hujjat bo‘lib qoldi.

Bugungi kun standartlari bilan qaraganda, bu «arava» juda oddiy ko‘ringan, ammo o‘sha payt uchun bu haqiqiy mo‘'jiza edi.

Bir tsilindrli, to‘rt taktli dvigatelning quvvati atigi 0.75 ot kuchiga ega, tezligi esa soatiga 16 km. bo‘lgan. Mashina benzin bilan emas, balki dorixonalarda sotiladigan ligroin (tozalovchi vosita) yordamida harakatlangan.

Birinchi avtomobilning «reklama agenti»

Garchi Karl Bents genial muhandis bo‘lsa-da, u juda tortinchoq va o‘z ixtirosining tijoriy muvaffaqiyatiga shubha bilan qarardi. Bu yerda uning rafiqasi Berta Bents tarix sahnasiga chiqadi.

1888 yilning avgustida, eridan bexosdan, Berta ikki o‘g‘lini olib, ushbu mashinada Mangeymdan Pfortsxaymgacha bo‘lgan 106 kilometrlik masofani bosib o‘tadi. Bu tarixdagi ilk uzoq masofali avtosayohat edi. 

U yo‘lda tiqilib qolgan yoqilg‘i quvurini shlyapa to‘g‘nog‘ichi bilan tozalaydi. Yeyilgan tormozlarga teri qoplatib, dunyodagi birinchi tormoz nakladkasini ixtiro qiladi. 

Shuningdek u odamlarga avtomobil nafaqat o‘yinchoq yoki kiborlik belgisi, balki ishonchli transport vositasi ekanini isbotlaydi.

Karl Bentsning ixtirosigacha ham bug‘ bilan ishlaydigan mashinalar bo‘lgan, ammo ular juda og‘ir, sekin va xavfli edi. Bentsning mashinasi esa yengil, ixcham va elektr o‘t oldirish tizimiga ega bo‘lgan.

Unda zamonaviy avtomobillarning barcha asosiy printsiplari jamlangan edi.

«Mening ixtiromga hech kim qiziqmaydi deb o‘ylagandim, ammo Bertaning sayohatidan so‘ng buyurtmalar kela boshladi,» — deb eslagan edi keyinchalik Karl Bents.

Bu ixtiro keyinchalik Gotlib Daymlerning ishlari bilan birlashib, bugungi mashhur Mercedes-Benz brendining asosini tashkil qildi.