Nemis yo‘li

Yangi milliy kutubxona qurilishi (yangi milliy teatr qurilishi ham) yangi va yap-yangi O‘zbekistondagi eng keraksiz loyiha. Kechagina qurilgani Navoiy ko‘chasida savlat to‘kib turibdi.

Yonidagi Simpoziumlar saroyiga esa qurilganidan beri tadbir topolmay halakmiz. Har yili u vazirlik bu vazirlikka, bu qo‘mita u qo‘mitaga Simpoziumlar saroyida tadbirlar rejasi uchun xat yozadi.

Simpoziumlar saroyi, Forumlar saroyi va shiftiga Svarovski qandillari osilgan boshqa ko‘plab muhtasham, lekin nofunktsional saroylar kabi iqtisodiy jihatdan zararli loyiha.

Topgan puli eksplutatsion xarajatlarni (elektr, suv, tozalik, ishchi kuchi) qoplamaydi. Agar davlat milliy kutubxonaning eski O‘zbekiston davridagi ko‘ch-ko‘chlari uchun uyalayotgan va adolatni tiklamoqchi bo‘lsa, uning Mustaqillik maydonidagi binosini qaytib berishi mumkin.

Sovet davrida kutubxona uchun qurilgan bu bino avval Senatga berildi, endi esa prezident ixtiyorida. Yangi kutubxona qurilishi innovatsiya ham, kelajak uchun investitsiya ham emas. Navbatdagi prestij loyihasi. Zamon esa tubdan o‘zgardi.

Odamlar kutubxonaning kompyuterida, tabletida yoxud smartfonida bo‘lishini istaydi. Masofadan turib kutubxona ichida bo‘lgisi keladi. Agar hukumat milliy kutubxona fondini to‘liq raqamlashtirsa va uni Yaypandagi, Xonqadagi va yo Boysundagi o‘quvchi uchun ham «dostupniy» qilib qo‘ysa, bu yangilik, bu innoveyshn. Kitoblarni raqamli formatga o‘tkazish uchun esa milliardlarni sarflab yangi bino qurish shart emas. Kitobni skaner qiladigan apparatdan o‘nta olib, tashlandiq yerto‘lada ham qilsangiz bo‘ladi bu ishni. Asosiysi, uzluksiz elektr bo‘lsa bas:))

«Endi Germaniya yo‘lidan borib rivojlanamiz», deyildi eng katta minbardan turib. Germaniya yo‘li shakl emas, balki mohiyat ustuvorligi, muhtashamlik emas, balki funktsionallik diktaturasi, bir martalik to‘y emas, uzun barqaror umr falsafasi…

Biz ko‘p eslaydigan Germaniya iqtisodiy mo‘'jizasi tashqaridan birovning nazariga kirmaydigan pastqamgina ko‘rinimsiz binoda ishlab chiqilgan va qabul qilingan yuzlab qonunlar asosida yuz berdi.

Demoqchi bo‘lganim, binolar doim ham mamlakat taraqqiyotini belgilab beravermaydi. Boridan foydalanib, mablag‘larni xalqning birini ikki qiladigan, mamlakat iqtisodiyotining raqobatdoshlik darajasini ko‘taradigan ishlarga sarflagan ma'qulroq…

Xurshid Habib

muallifning feysbukdagi sahifasidan