Obraz bor, pozitsiya yo‘q: bir suhbat taassuroti

Saida Mirziyoevaning intervyusini ko‘rishimga to‘g‘ri keldi. Nima ham derdim: «Yirik davlat arbobining birinchi erkin intervyusi» sifatida taqdim etilgan bu suhbat, aslida, mazmunan bo‘sh suhbatdan boshqa narsa emas. 

Undan faqat shu narsa anglashiladiki, qizi otasini yaxshi ko‘radi va unga yoqishni juda istaydi. Tomoshabinga esa yaxshi qiz va yaxshi ona obrazi namoyon etildi, xolos. Aniq siyosiy qarashlarga ega, davlat boshqaruvi mohiyatini tushunadigan amaldor obrazi bu suhbatda ko‘rinmadi.

Berilgan savollar javoblardan ham zaif. “Qanday qilib shunchalik iqtidorli va ochiq bo‘la olyapsiz?” yoki «Menda yomon xislatlar yo‘q», qabilidagi savollar suhbatning umumiy saviyasini yanada pasaytirgan. Natijada Prezident administratsiyasi rahbari mamlakat hayoti uchun muhim masalalar borasida nima deb o‘ylashi umuman ochilmagan.

Axir Prezident administratsiyasi deyarli barcha muhim sohalarni — ta'lim, tibbiyot, sud tizimi, biznes muhiti va xalqaro munosabatlarni muvofiqlashtiradi. Qaysi yo‘nalishda islohotlar olib borilishi, ular qay darajada puxta o‘ylangani, yirik korruptsiya, ekologiya muammolari, tashqi qarz masalalari kabi dolzarb mavzularga oid savollar berilmadi. Savollar juda ko‘p edi, ammo ular berilmadi.

Aslida esa, jiddiy va mazmunli suhbatni haqiqiy jurnalistlar bilan ko‘rish to‘g‘ri bo‘lardi. Masalan, Agneshka Pikulitska-Vilchevska yoki Shaxida Tulaganova kabi jurnalistlar bu mavzularni professional darajada ochib bera olar edi. Biroq O‘zbekistonda erkin matbuot mavjud emasligi sababli, bunday jurnalistlar mamlakatga kiritilmaydi.

Rostdan ham xolis va tanqidiy intervyu o‘tkaza oladiganlar, ehtimol, umuman yaqinlashtirilmaydi. Chunki jamoatchilikka taqdim etilayotgan obraz steril bo‘lishi kerak, noqulay savollar esa bu obrazga mos kelmaydi. Masalan, Toshkentda qolgan sanoqli mustaqil jurnalistlardan biri — Aleksey Volosevich bu sun'iy yaratilgan obrazni osongina yo‘qqa chiqara olar edi.

Aytgancha, bu suhbat kulgili darajada boshqa bir «malika» — Gulnora (Karimova)ning ilgarigi intervyularini eslatadi. Ular ham bir paytlar xuddi shu tarzda ortiqcha xushomad va ehtiyotkorlik bilan tashkillashtirilgan edi.

Umida Niyazova