Kunlarimiz haqida

O‘zbekistonda faqat Xorazmdagina hafta kunlari o‘zbekcha aytiladi, boshqa viloyatlarda, hatto adabiy tilimizda ham hafta kunlarini forscha nom bilan atash qabul qilingan. Masalan, “dushanba” Xorazmda “birinchi kun”, “seshanba”- “ikkinchi kun” va h.k. sifatida aytiladi. “Yakshanba” esa, Xorazmda “bozor” deb ataladi. Masalan, boshqa viloyatdan kelgan bir mehmon: “dushanba” va yoki “chorshanba” (ayni o‘zbekcha ma'nosi “ikkinchi kun”, “to‘rtinchi kun”ni anglatadi), desa, oddiy xorazmlik dehqon xech narsani anglamasligi mumkin. Albatta, ziyolilar yoki adabiy tilni o‘rganganlar va yoki O‘zbekistonning boshqa viloyatlariga borib yurganlar bundan mustasno. 

Xafta nomlanishidagi yana bir muhim farq – hafta o‘rinlaridagi farkdir. Masalan, Xorazmdagi “Birinchi kun” boshqa viloyatlardagi va shuningdek, adabiy tilimizdagi “ikkinchi kun”ga, ya'niy, “Du Shanba”ga to‘gri keladi. Xafta nomlari o‘zbekcha aytila boshlansa, menimcha, tilimiz hech narsa yo‘qotmaydi, aksincha, o‘zligini topadi. Raqam va kun nomlarini forscha aytishda bir “she'riyat” ko‘radiganlar soni uncha ko‘p bo‘lmasa kerak, deb umid qilaman.

Maksud Bekjon