2 iyun – Rossiya istilochilariga qarshi Zirabuloq jangidagi mag‘lubiyat

Rossiya istilochilari tomonidan Samarqand bosib olingach, 1868 yilgi eng qonli janglar Zirabuloq tepaligini saqlab qolish uchun bo‘ldi.

Biroq Rossiyaning zamonaviy o‘tochar qurollar, zambaraklarga ega armiyasiga qarshi tengsiz jangda Buxoro amiri askarlari mag‘lubiyatga uchradi va Rossiya hukumatidan otashkesim so‘rashga majbur bo‘ldi.

1968 yilning 23 iyunida tuzilgan tinchlik bitimiga ko‘ra, Buxoro xonligi o‘z tasarrufidagi Samarqand, Kattaqo‘rg‘on, Panjikent va Urgut bekliklarini, Zarafshon vodiysini Rossiyaga topshirdi.

Bundan tashqari, Buxoro amiri Rossiya imperatorligiga 500 ming tilla harbiy tovon puli to‘lash, rus savdogarlariga amirlik hududlarida erkin savdo qilishiga ruxsat etish, ularning mol-mulki, shaxsiy himoyasiga kafolat berish, shuningdek, barcha shaharlarda savdo agentliklarini ochishga imkon yaratish majburiyatini oladi.

Shu tariqa bu bitim Buxoro amirining Zirabuloq tepaligidagi mag‘lubiyatidan so‘ng yurt mustaqilligiga qarshi Rossiyaning navbatdagi qaqshatqich zarbasi bo‘lgan edi. O‘sha vaqtdan Buxoro amiri rus hukumatining barcha xohish-istaklarini bajara boshladi.

Rossiya esa o‘z mustamlakachilik siyosati bois xalq orasida amirlikka qarshi kelib chiqqan norozilik isyonlarini qurolli bostirishda yordam ko‘rsatib keldi.

Eltuz.com