Teng tengi bilan, tezak qopi bilan

«Toshkent siti»ga kirish pulli bo‘lgani shunday ham mo‘may daromad topish uchun qilinmayapti, albatta. Bu yerda ochofatlik, navbatdagi “lyubaya biznes xarasha”ni ko‘rish noo‘rindir.

Aslida «siti» egalari u yerga odam kirmay qo‘ysa ham rozi. Chipta shunchaki tashrifchilarni saralash vositasidir. Hozir viloyatlikka o‘xshab kiyingan lyumpen-proletariat «siti»ga yopirilib, u yerda ishlashi, yashashi kerak bo‘lgan yangi boylarning huzur-halovatini, kayfiyatini buzmoqda.

Ular past tabaqaning horg‘in, kasalmand yuzlarini, juldur kiyimlarini ko‘rib turish uchun «siti»da ofis va xonadonlarni yuz minglab dollarga sotib olmagan. O‘ziga o‘xshagan muvaffaqiyatli, sog‘lom, boy qatlam vakillari bilan kundalik hayotini o‘tkazmoqchi.

«Citi»ga yopirilib kelayotgan qashshoqlashib ketgan pastki tabaqa ularning kayfiyatini tushirib yuboryapti. Gapda bo‘lsa ham ijtimoiy tenglik, birodarlikni targ‘ib etib, sinflashishning oldini olishga harakat qilgan sobiq sotsialistik O‘zbekistonda “teng tengi bilan, tezak qopi bilan” falsafasi, sotsial-darvinizm uzil-kesil g‘alaba qildi. Tabaqalashish – normal holat, boy va xizmatchilarga bo‘linmagan jamiyatning dunyoda o‘zi yo‘q.

Nomenklatura uchun maxsus oromgohlar, do‘konlar va hokazo imtiyozlar SSSRda ham bo‘lgan. Hamma gap bu sotsial-darvinizmni madaniylashtirib, qolipda ushlab turish, salbiy oqibatlarini cheklashda. Biz hali bu darajaga yetib kelmadik.

Sardor Salim. Jurnalist.

Rassom Elsevar, eltuz.com