Pokiston-Afg‘oniston chegarasida keskinlik kuchaydi

(Eltuz tahlili)

2025 yil oktyabr boshida Pokiston va Afg‘oniston o‘rtasida Dyurand chizig‘i bo‘ylab qattiq to‘qnashuvlar boshlandi. Pokiston «Tehrik-e-Talibon Pokiston» (TTP) guruhining Afg‘onistondagi baza va yashiringan joylariga havo va yerdan zarba berdi. Bu hujumlar Xo‘st, Paktiko va Nangarhor viloyatlarini qamrab oldi. Pokiston buni o‘zini himoya qilish deb atadi. Islomobodning ma'lum qilishicha, TTP jangarilari Afg‘oniston hududidan chegara orti hujumlarini uyushtirmoqda.

Pokiston hujumlariga javoban Tolibon nazoratidagi afg‘on kuchlari chegaradagi postlarga qurolli hujum qildi. Kobul 58 pokistonlik askar halok bo‘lganini va 25-ta chegara posti egallanganini bildirdi. Pokiston esa 200 dan ortiq Tolibon jangarisi yo‘q qilinganini, 23 askari halok bo‘lganini tasdiqladi. Barcha asosiy chegara o‘tish joylari yopildi va ikki davlat o‘rtasidagi savdo butunlay to‘xtatildi.

Pokiston Tolibon hokimiyatga kelganidan buyon Afg‘oniston bilan hamkorlikka umid qilib kelayotgandi. Ammo TTPning qayta faollashuvi, uning Tolibonga g‘oyaviy yaqinligi va Afg‘onistondagi panohgohlari ikki tomon munosabatini yomonlashtirdi. Pokiston Tolibonni jangarilarni himoya qilayotganlikda ayblasa, Tolibon Pokistonning chegara orti hujumlarini Afg‘oniston suverenitetni buzish deb hisoblaydi.

O‘zbekiston uchun Afg‘onistondagi barqarorlik juda muhim. Bu to‘qnashuvlar mintaqaviy xavfsizlikka, iqtisodiy loyihalarga va savdo yo‘llariga tahdid soladi. Afg‘oniston orqali o‘tuvchi temir va tranzit yo‘llari xavf ostida qolishi mumkin. Tolibon va TTP o‘rtasidagi munosabatdagi noaniqlik esa mintaqadagi xavfsizlik muammolarini kuchaytiradi.

O‘zbekiston doim tinchlik tarafdori bo‘lib kelgan. Ammo bu voqealar faqat diplomatik bayonotlar emas, balki aniq siyosiy va xavfsizlik choralari talab etiladigan voqelik ekanini yana bir bor ko‘rsatmoqda.

Bunday vaziyatda O‘zbekiston uchun eng maqbul yo‘l — tinchlikparvar, betaraf pozitsiyani saqlab, har ikki tomon bilan muloqotni davom ettirishdir. Shu bilan birga, chegara xavfsizligini kuchaytirish, tranzit loyihalarda ehtiyotkorlik bilan harakat qilish va mintaqaviy hamkorlikni chuqurlashtirish zarur.

www.eltuz.com