Venesuela inqirozi chuqurlashmoqda: Tramp Rodrigesni qattiq ogohlantirdi
AQSh prezidenti Donald Tramp Venesuela yangi rahbari Delsi Rodrigesni keskin ogohlantirdi. Uning aytishicha, agar Rodriges “to‘g‘ri ish qilmasa”, Nikolas Maduroga nisbatan qo‘llangan choralardan ham og‘irroq oqibatlarga duch kelishi mumkin.
Tramp bu fikrlarni The Atlantic jurnaliga bergan intervyusida aytdi. Ayni paytda Venesuelaning ag‘darilgan prezidenti Nicolás Maduro Nyu-York sudida javobgarlikka tortilishi kutilmoqda.
AQSh ayblovlari va Maduroning pozitsiyasi
AQSh Maduroni narkotik savdosi va qurol-yarog‘ bilan bog‘liq jinoyatlarda ayblamoqda. Vashington uni “narko-terroristik rejim”ni boshqarganlikda gumon qilyapti. Maduro esa bu ayblovlarni rad etib, AQShni “giyohvandlikka qarshi kurash”ni bahona qilib, uni hokimiyatdan ag‘darish va Venesuela neftini qo‘lga kiritishga urinayotganlikda ayblaydi.
Rodrigesning ilk bayonoti
Maduro hukumatida vitse-prezident bo‘lgan Delsi Rodriges yakshanba kuni o‘tgan ilk hukumat yig‘ilishida nisbatan yumshoq ruhda gapirdi. U AQShga xalqaro huquq doirasida hamkorlik qilishni taklif etdi.
“Biz AQSh hukumatini o‘zaro rivojlanishga qaratilgan hamkorlikka chaqirib qolamiz”, dedi Rodriges.
Oliy sud va harbiylar qo‘llab-quvvatlagan Rodriges dushanba kuni Venesuela poytaxti Karakasda prezident sifatida qasamyod qilishi kutilmoqda.
AQSh rasmiylarining bayonotlari
AQSh davlat kotibi Marko Rubio mamlakati Venesuela bilan urush holatida emasligini ta'kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, amalga oshirilgan harbiy operatsiya Venesuelaga emas, balki bu mamlakatdagi narkotik tuzilmalarga qarshi qaratilgan.
Shu bilan birga, Rubio Venesuela “to‘g‘ri qarorlar qabul qilmasa”, AQShda o‘z manfaatlarini himoya qilish uchun “ko‘plab bosim vositalari” saqlanib qolishini aytdi. Bu choralar qatoriga Venesuela neftiga nisbatan qo‘yilgan cheklovlar ham kiradi.
Tanqid va xalqaro reaktsiya
AQShdagi ayrim demokrat qonun chiqaruvchilar maxfiy harbiy operatsiyani “urush harakati” deb baholadi. Ular Kongress roziligisiz amalga oshirilgan bunday harakatlar qonuniyligiga shubha bildirdi.
Braziliya, Chili, Kolumbiya, Meksika, Urugvay va Ispaniya hukumatlari qo‘shma bayonotda AQShning harakatlari mintaqaviy xavfsizlik va tinchlik uchun “juda xavfli pretsedent” yaratishini ta'kidladi.
Kelajakda nima bo‘ladi?
Tramp esa Venesuelada “rejim almashinuvi”ni hozirgi vaziyatdan yaxshiroq, deb hisoblaydi. U hatto AQSh neft kompaniyalari mamlakat infratuzilmasini tiklash va iqtisodiyotni qayta ishga tushirish uchun kirib kelishini aytdi.
Biroq amalda Maduroning ittifoqchilari hali ham mamlakatda muhim lavozimlarni saqlab qolmoqda. Shu sababli, Venesueladagi yangi siyosiy bosqich qanday yo‘nalish olishi hozircha ochiq masala bo‘lib qolmoqda.
