Shovotlik fermer: G‘alla shartnomalarida fermerlar manfaati hisobga olinmagan

Shovot tumani hokimligi 28 iyun kuni ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan “G‘alla rejasini bajargan fermerlardan qo‘shimcha g‘alla talab qilinmoqda” mazmunidagi xabar yuzasidan rasmiy munosabat bildirdi.

Tuman hokimligi rasmiy bayonotida “Shovot don mahsulotlari” AJ va “Shovot yaxshi niyat agroklaster” MChJ bilan tuzilgan shartnoma majburiyatlari bir qator fermer xo‘jaligi rahbarlari tomonidan bajarilmasdan kelinayotgani aytiladi.

Agar bu shartnomalar “bajarilgan taqdirda Shovot tumanida un mahsuloti bahosi oshib ketishining oldi olinishiga erishilishi” ta'kidlanadi.

Shovotlik fermer Ne'mat Eshjonovning “Eltuz”ga bergan izohiga ko‘ra, hokimlik va kuchishlatar tizimlarning fermerlarga qo‘yayotgan talablari o‘rinsizdir. 

Chunki “Shovot don mahsulotlari” AJ va “Shovot yaxshi niyat agroklaster” MChJ bilan fermer xo‘jaliklari o‘rtasida tuzilgan shartnomalarda g‘alla yetishtiruvchi fermerlarning manfaati mutlaqo hisobga olinmagan. 

Fermer un mahsulotlari narxi oshishiga dehqonlar bilan shartnoma tuzgan ayni tashkilotlar sababchi ekanini bildirdi. 

“Bu shartnomalardan fermerlarga manfaat yo‘q. Masalan, ular g‘allaning kilosini 1300 so‘mdan hisoblashyapti. Lekin shartnoma tuzilayotgan vaqtda, bultur avgust sentyabr oylarida hokimlik aralashib, “sen paxta-g‘alla fermersan, sen shu shartnomani imzolaysanmi, g‘alla ekasanmi?” degan. 

“Hammasiga paxta ekmayman, qo‘shimcha g‘alla, yana nimadir ekarman”, deb o‘ylaydi-da fermer. Shuning uchun rozi bo‘ladi. Hokimlik “Shovot don” va “Yaxshi niyat” bilan shartnoma qilasan, deydi. Ular arzon oladi, desayam, yo‘q, shuni qilasan, tamom, vassalom, deya shart qo‘yadi”, deydi fermer.

Hokimlik bayonotida asosiy muammo nima uchun tumanda rejani bajargan fermerlardan shartnoma rejasini bajarmagan fermerlarning rejalari va tuman rejasini bajarish uchun ham g‘alla topshirish talab qilinayotgani haqida lom-mim deyilmagan.

Bundan avval, 25 iyun kuni Shovot tumani hokimligi majlislar zalida viloyat hokimligi vakillari, viloyat prokurori o‘rinbosari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tgan. 

Telegramdagi “Shovot fermerlari guruhi”ning bildirishicha, yig‘ilishda fermerlar bitta-bitta “razbor” qilingan. Yuzga yaqin fermerga rejadan tashqari don topshirish vazifasi yuklangan.

Eshjonovning so‘zlariga ko‘ra, bu shartnomalarda e'tiborga olinmagan jihatlardan yana biri suv yetishmasligi bilan bog‘liq muammolardir. Masalan, shu yil yozda sug‘orish ishlari yakunlanganidan keyin kuchga kirgan yangi suv solig‘ini olish mumkin.

Bu yil qurg‘oqchilik bo‘lib, xo‘jaliklarga suv kam ajratilganiga qaramay, suv iste'molchilari uyushmalari (SIU) soliq idoralariga real sarflangan suv miqdoridan ancha baland va farqli bo‘lgan ekinlarga zarur suv hajmi me'yorlarini taqdim etishgan.

“Keyin biz o‘zimizni himoya qilish uchun SIUga bordik. Bizga shuncha suv berdingmi, dedik. Ularda yo‘q bunday hujjat. Soliq nimaga asosan hisoblanadi, degan savolni qo‘ydik. 

Bu idora bizga qancha suv bergani haqida hujjat ko‘rsatishi, shu bo‘yicha soliq hisoblanishi kerak edi. Lekin SIU bizga bunday hujjat bermagan. Ana shu gaplar umuman yo‘q axir! 

Gapga tushunishmaydi. Baribir o‘zlari bilganini qilib chiqarib o‘tirishibdi soliqni”, deydi Eshjonov.

Eltuz.com