Kutubxona nimaga kerak?

Statistika bo‘yicha  O‘zbekistonda bugun har 9 million fuqaroga 1 kutubxona mavjud. O‘zbek o‘qimaydi. Qashshoqman – ko‘ngilga kitob sig‘maydi, deydi, Kamyu e'tiqodimga zid, Aytmatov mentalitetimga to‘g‘ri kelmaydi, deydi.

Kitob rastalarida eng yaxshi sotiladigan asarlar: yolg‘on-yashiq diniy uydirmalar, pul topishni «o‘rgatuvchi» motivator kitoblar, abiturientga axborotnomalar.

O‘zbek o‘qimasligini harf tanimaydigan ikkichi amaldorlar ham biladi. Shuning uchun bugun 37 millionlik xalqing kutubxonasi 402ta.

Diniy ta'lim so‘rab soch yulgan «ilm»parvarlar, so‘kinib-qarg‘anib, qip-qizil xato komment yozgan radikal polvonlar yillar mobaynida 5673 kutubxona yopilishini indamay kuzatgan.

Bir masjid yopilsa qancha to‘polon bo‘ladi, lekin minglab kutubxona yopilsa hech qanday aks-sado yo‘q.

Uchinchi Rennesans shu bo‘lsa, iltimos, to‘rtinchisini boshlamanglar!

O‘zbekistonning ikkichi, birchi, savodsiz, pulga o‘ch amaldorlariga kutubxona o‘zi nimaga kerakligini ular tushunadigan tilda aytamiz.

Kutubxonaning bir qanotini kitob va kantselyariya sotadigan do‘kon, kompyuter xizmatlari markaziga ijraga topshirib soqqani tagida qolish mumkin. Kutubxona burchagidan kafe ochib, somsa, xot-dog, poroshok Neskafe sotib pul ishlash mumkin. O‘g‘ri amaldorlar yoki to‘g‘ri tadbirkorlar kutubxonadan daromadini olib yotaveradi.

Kutubxonaning boshqa qanotida chanqoq kitobxonlar yig‘iladi. Uyida o‘qishga alohida tinch joyi bo‘lmagan abiturientlar o‘tiradi. Keksalar kirib chaqchaqlashib kitob muhokama qiladi. Tor uyida bolasi big‘illab yig‘lab yotgan AyTi mutaxassisi kutubxonada ishlab oladi.

«Chirigan» G‘arbda shunday – har xududning kutubxonasi bor, to‘garaklari ishlaydi. Kichik oylik to‘lov evaziga yoki umuman tekinga yosh bolalar fizika, kimyo, biologiya tajribalarini o‘z ko‘zi bilan ko‘radi, fazoni teleskopda kuzatadi. Kino va asarlarni muhrkama qiladi. Shu tarzda yoshlikdan badiiy did, ilmga qiziqish va saviya shakllanadi. «Chirib ketgan» G‘arbda eng kichik kutubxonani yopish markaziy cherkovni buzishdek gap.  

Madvazir va undan tepadagi qovoqboshlar, o‘rnak oling – kutubxonalar mana shunday qilib saqlab qolinadi. Kutubxonalar tarbiya va ilm o‘chog‘i – kutubxonaga qatnagan boladan savodsiz, so‘kong‘ich amaldor chiqmaydi, mantiqiy argumentni tushunmaydigan radikal hizbchilar paydo bo‘lmaydi. Mana kutubxona o‘zi nimaga kerak.