Qonli yanvar: Eronda 12 000 dan ortiq namoyishchi halok bo‘ldi

Eronda 2026 yilning 8–9 yanvar kunlari sodir bo‘lgan voqealar insoniyat tarixidagi eng fojiali sahifalardan biriga aylandi. Olingan so‘nggi ma'lumotlarga ko‘ra, namoyishlarni bostirish vaqtida halok bo‘lganlar soni 12 000 kishidan oshib ketdi. Bu haqda «Iran International» nashri mamlakat xavfsizlik tizimlaridagi manbalariga tayanib xabar bermoqda.

Halok bo‘lganlarning aksariyati 30 yoshgacha bo‘lgan yoshlar ekani aytilmoqda. Otishmalar asosan Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) va «Basij»ko‘ngillilar kuchlari tomonidan amalga oshirilgan. Ushbu hodisa mamlakatning zamonaviy tarixidagi eng yirik uyushtirilgan qirg‘in sifatida baholanmoqda.

«Iran International» ma'lumotlariga ko‘ra, qotilliklar Eron oliy rahbariyatining bevosita buyrug‘i va internet bloklangan sharoitda sodir etilgan. Boshqa manbalar, jumladan CBS News, qurbonlar soni 20 000 gacha yetishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Ommaviy qirg‘in vaqtida mamlakat bo‘ylab internet butunlay uzib qo‘yilgan, bu esa dunyo jamoatchiligining voqeadan kech xabar topishiga sabab bo‘lgan.

Namoyishlar qanday boshlangan edi?

Erondagi hozirgi inqiroz birdaniga paydo bo‘lgani yo‘q. Uzoq vaqt davomida to‘planib qolgan muammolar portlash nuqtasiga kelgan.

Mamlakatdagi kuchli inflyatsiya, ishsizlik va oziq-ovqat narxlarining keskin oshishi aholining sabr kosasini to‘ldirdi.

Inson huquqlari, ayniqsa xotin-qizlar erkinligi bo‘yicha davom etayotgan bosimlar yosh avlodning keskin noroziligiga sabab bo‘ldi.

Islom Respublikasi rahbariyatining islohotlar o‘tkazishni istamasligi va namoyishchilarga nisbatan faqat kuch ishlatish taktikasi vaziyatni qurolli to‘qnashuv darajasiga olib keldi.

Bu qirg‘in ko‘lami jihatidan 1979 yilgi inqilobdan beri sodir bo‘lgan eng yirik va shafqatsiz siyosiy qotillik sifatida Eron tarixida qolmoqda. Xalqaro kuzatuvchilar buni «millatning o‘z kelajagiga qarshi urushi» deb atashmoqda.