Cатира
22 april 2023

Рассом Туз провинциал цирк ҳақида

Агар, дейлик, турк ëзувчиси Ўрхон Помуқ¸ Эрон киночиси Асгар Фарҳодий  ëки Хитой рассоми Чжан Сяоган Парижга келса, Франция матбуоти улар тамсил қилган мамлакатлар ҳақида ëзган бўларди. Аммо «тонировка текин бўлсин» дея ëзиб, номи тўйтепада машҳур бўлган ўзбек блогерлари ëки палон пулга олган киносини ўзиям томоша қилмаган Мухлиса қизалоқни  Парижга «апкириб» қўйилса, на «янги Ўзбекистон» ва на «эски Ўзбекистон ҳақида «дунë матбуоти» ëзмайди. Мабодо, нимадир дейишса, «Парижди кўриб, музаймоқ еб кетгиси кепти-да» бу аборийгенларни, деб қўйишади Ли Пен тарафдорлари бўлганлар. 

Дарвоқе, Рассом Туз бу ксенофоб Марин Ли Пенни ëмон кўради. Гап Ли Пен ҳақида эмас. Гап жиддийлик ҳақида.  

Тўйтепада «ати чиғган» блогернинг «Эйфел олдида расмга тушиб, Елисей майдонидаги тош йўлакни Олотдаги тротуардан яхши эканини» айтиши «Янги ғоялар генерацияси» эмас. Шу билан бирга «ўзбекистонлик» деган атаманинг ўзи –  менинг назаримда, русийзабон аҳолининг ноқислик комплекси маҳсули. Германиияда ватандошлик олган барчага немис дейилади¸ Францияда эса француз¸ Испанияда испан¸ Саудияда араб¸ Туркияда турк¸ Португалияда португал. 

Шу мантиқдан келиб чиқиб Ўзбекистондагилар ўзбек дейилиши керак. Буни уруғ¸ қабила ва этнос билан боғлаб «Чусовитина ўзбек эмас-ку» дейиш примитивликдир. Бундай қабилачилик Германия¸ Франция¸ Испания ва санаганим барча давлатлар тарихида бор. «Мен немис эмасман, саксонияликман» дейдиган жоҳиллар Германияда ҳам талай. 

Аммо занжи ҳам¸ турк ҳам, Тўйтепадан борган ўзбек ҳам немис паспорти олса, миллати деган жойига «немис» деб ëзилади. 

«Бу немисмас-ку¸ германиялик, десангиз бўлмайдими?» десангиз, «биз бир марта ким немис ва ким германиялик эканлиги аниқлаш учун циркульда бурун ўлчаш каби юзи қароликни қилиб пушаймон бўлганмиз», дейишади. 

Айтмоқчи бўлганим, «этник мансублик»дан хурсанд бўлиш зинҳор «янги ғоялар генерацияси» бўла олмайди. 

«Ана ўзбек қизи Ню Йорк миршабхонасига ишга кирибди. Фахрланайлик» дейиш эса назаримда ўзбекларни камситишдан бошқа нарса эмас. 

«Тонировка текин бўлсин» дея ати чиққанлардан «фикр бобоси» ясаш эса провинциал цирк томошасидан бошқа нарса эмас. 

Ўрхон Помуқ, Асгар Фарҳодий, Чжан Сяоган каби дунë таниган ойдинларни нега етиштириб чиқара олмаганимиз ҳақида ўйлаб кўрсак бўлармиди?

@eltuz

Тағин ўқинг
18 october 2016
Ўзбекистон нашрларини кузатиб, интернет тўғрисида турли ваҳималар, унинг зарарини кўпиртириб кўрсатиш барча нодемократик тузумлардаги матбуотга хос хусусият, деган тўхтамга ...
28 january 2016
Оддий балиқчи арман қандай қилиб ИШИДчига айлангани ҳақидаги уйдирма суд мажлиси саëз ëзилган сценарийни эслатади. Рассом Элсевар Eltuz.com
23 june 2016
Фарғона вилоятининг аксарият банкларида жўнатма пулларини бериш жума кунигача тўхтатилди. Банк ходимлари бунинг сабабини валютанинг тугаб қолгани билан изоҳламоқда. ...
12 may 2017
12 май куни Тошкентда атоқли ўзбек шоири Турсунбой Адашбоев юрак ҳуружидан вафот этди. Турсунбой Адашбоев 1939 йил 1 январида Ўш ...
Блоглар
31 january 2026
Бир дўстим ҳозир ичимни ёқиб Колумбияда сафарда юрибди. Кеча у Меделин (испанчаси Медейин) шаҳрида эди. ...
29 january 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 january 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...