Ruslar O‘zbekistonda majburiy mehnatga qarshi kampaniyaga qo‘shildi

Bu haqda ma'lum qilgan RMK prezidenti, Rossiya prezidenti huzuridagi Fuqarolik jamiyatini rivojlantirish va inson huquqlari kengashi a'zosi Boris Kravchuk: «Bu biz uchun faqat birdamlik masalasi emas. Bu mintaqamizdagi bir mamlakatda buzilayotgan inson huquqlariga rioya etish borasidagi printsipial masaladir. Qolaversa, o‘zbek paxtasi bilan bog‘liq bunday keng ko‘lamli va tizimli qonunbuzarliklar barcha uchun xavfli pretsedentdir», dedi.

O‘zbekistonda mamlakat «oq oltini» – paxta yetishtirishni ta'minlashga qaratilgan dunyodagi eng yirik davlat majburiy mehnat tizimlaridan biri yaratilgan va amal qilmoqda.

Hali sovet davridan buyon mamlakatda bolalar markazlashtirilgan holda paxta terimiga jalb etilardi. Kasaba uyushmalari, huquq himoyachilari va xalqaro institutlarning ko‘p yillik bosimi natijasida O‘zbekiston hukumati bolalar mehnatidan foydalanishga chek qo‘yishga rozi bo‘ldi. Ayni paytda u bu majburiyatini umuman olganda bajarmoqda. Ammo bolalar mehnati o‘rnini kattalarning majburiy mehnati egalladi.

Har yili ishdan bo‘shatish, uy va yotoqxonalardan quvish, o‘quv yurtidan haydash tahdidi, oilalarga ko‘rsatilgan bosim ostida ming-minglab shifokorlar, o‘qituvchilar, byudjet tashkilotlari xizmatchilari va talabalar dalaga haydaladi. Tijorat fiirmalari ham o‘z xodimlarini paxtaga jo‘natishga buyruq oladi. Buyruqni bajarmaslik mumkin emas.

Kasaba uyushmalari va inson huquqlarini himoya qilish tashkilotlari bu amaliyotni to‘xtatish uchun kampaniya olib bormoqda. Ammo paxta dalalaridagi vaziyatni hujjatlashtirishga bel bog‘lagan mustaqil kuzatuvchilar ta'qib va tazyiqlarga duch kelmoqda. O‘zbekiston-Germaniya inson huquqlari forumining 2016 yil martda e'lon qilingan «Panadagi ishlar: O‘zbekiston «oq oltini»ni oqartirish» sarlavhali hisobotida shu haqda so‘z boradi.

Jabr chekkan huquq himoyachilaridan biri jizzaxlik O‘ktam Pardaevdir. U sakkiz hafta hibsda saqlandi hamda kaltaklash va xo‘rlanishlardan so‘ng uch yillik shartli jazoga hukm qilindi. Ayni paytda LabourStart portalida uning himoyasiga elektron kampaniya o‘tkazilmoqda.

«Faqat mustaqil kasaba uyushmalarigina majburiy mehnat va ekspluatatsiya tizimiga samarali qarshilik qilishi mumkin,- dedi Boris Kravchenko. – Ammo O‘zbekistonda ularni tashkil etish va faoliyat yuritishida o‘tib bo‘lmas to‘siqlar uchraydi. Xalqaro hamjamiyat va moliyaviy institutlar bu mamlakatda hamkorlik va investitsiya dasturlarini amalga oshirishda mehnat huquqlari sohasida va inson huquqlarining boshqa jabhalarida asosiy me'yorlarga rioya etilishiga juda katta e'tibor qaratishi zarur».

Eltuz.com