31 dekabr – Abdulla Qodiriy hibsga olingan kun

Zamonaviy o‘zbek romanchiligi va satira janri asoschisi Abdulla Qodiriy NKVD tomonidan «xalq dushmani» deya ayblanib, 1937 yilning 31 dekabrida qamoqqa olingan edi.

«Menga qo‘yilgan ayblarni boshdan-oyoq rad etaman. Haqiqat yo‘lida hech qanday jazodan, qiynoqdan qo‘rqmayman. Agar otmoqchi bo‘lsalar, ko‘kragimni kerib turaman…», degan edi u suddagi nutqida.

Abdulla Qodiriy 1938 yilning 4 oktyabrida Toshkentda otildi.

Abdulla Qodiriy 1894 yil 4 oktyabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Dastlabki ta'limni musulmon maktabida olgan. 1908 yili rus-tuzem maktabida, 1916 yili Abulqosim madrasasida, 1925 yili Moskva Oliy adabiyot kursida o‘qigan.

1923 yili «Mushtum» satirik jurnali asoschilaridan biri va tahrir hay'ati a'zosi bo‘lgan. Adibning ilk asarlari 1914 yildan boshlab yozgan «To‘y», «Ahvolimiz», «Millatimga», «Fikr aylagil» kabi she'rlari, «Baxtsiz kuyov» dramasi, «Juvonboz», «Uloqda» hikoyalaridir.

Shuningdek, u satira yo‘nalishidagi «Kalvak Maxsum xotiralari», «Toshpo‘lat tajang nima deydir?» kabi turkum hikoyalar muallifi bo‘lgan.

«O‘tkan kunlar», «Mehrobdan chayon» kabi mashhur asarlari bilan esa Abdulla Qodiriy o‘zbek romanchiligiga asos solgan.

Eltuz.com