Rossiyaning O‘zbekiston orqali sanktsiyalardan qochish sxemasi
Yevropa Ittifoqi va AQShning sanktsiyalari Rossiyaning harbiy-sanoat bazasini qo‘llab-quvvatlayotgan kompaniyalarga nisbatan bosimni kuchaytirishda davom etmoqda.
Sanktsiyalar ro‘yxatiga kiritilgan kompaniyalar orasida O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tgan Uzstanex MChJ va Qozog‘istonda faoliyat yurituvchi Kazstanex ham bor.
Uzstanex – Rossiyaga stanok yetkazib berayotgan o‘zbek kompaniyasi
Yevropa Ittifoqi 16-sanktsiyalar paketini e'lon qilar ekan, unda Uzstanex MChJ nomli kompaniya sanktsiyalar ro‘yxatiga kiritilganini ma'lum qildi.
Kompaniyaning ijroiy direktori Boytsov Dmitriy Aleksandrovich, yuz foiz egasi esa Abramov Vasiliy Vitalevich hisoblanadi. Uzstanex mexanik dastgohlarning ulgurji savdosi bilan shug‘ullanadi.
Amerika Qo‘shma Shtatlari Moliya vazirligining bayonotiga ko‘ra, Uzstanex Rossiyadagi sanktsiyaga uchragan TROS kompaniyasi uchun Yevropa va Xitoy orqali metal ishlov berish uskunalari va stanoklarni yetkazib berish zanjirining bir qismi hisoblanadi.
Shanghai Winsun Imp and Exp Co Ltd (Xitoy) orqali amalga oshirilgan bu operatsiyalar Rossiyaning harbiy sanoati uchun muhim texnologiyalarni ta'minlashga qaratilgan.
Kazstanex – Qozog‘istondagi o‘xshash sxema
Qozog‘istonda ro‘yxatdan o‘tgan Kazstanex ham xuddi Uzstanex kabi Rossiyaga sanktsiyalangan sanoat uskunalarini yetkazib beruvchi vositachilardan biri sifatida ko‘rsatilmoqda.
Qozog‘iston rasmiy manbalariga ko‘ra, bu nom ostida ikkita yuridik shaxs mavjud: TOO «Kazstanex» va IP «Kazstanex». Har ikkalasining ta'sischisi ham Abramov Vasiliy Vitalevich.
Kazstanex Qozog‘istonda davlat tenderlarida faol ishtirok etuvchi kompaniya bo‘lib, rasmiy ravishda sanoat uskunalarini sotish bilan shug‘ullanadi.
Biroq, AQSh va YeI sanktsiyalari bu kompaniyaning Rossiyaga noqonuniy mahsulot yetkazib berishda ishtirok etganini ko‘rsatmoqda.
Sanktsiyalar va oqibatlar
Uzstanex, Kazstanex va Shanghai Winsun kabi kompaniyalar Rossiyaning sanktsiyalardan qochib, zaruriy sanoat uskunalarini olishini ta'minlashda muhim rol o‘ynagani bois, ularga nisbatan keskin choralar ko‘rilmoqda.
Sanktsiyalarga muvofiq, bu kompaniyalar bilan hamkorlik qilayotgan har qanday tashkilotlar ham jarimaga tortilishi yoki iqtisodiy cheklovlarga uchrashi mumkin.
Bu vaziyat Markaziy Osiyo davlatlari uchun jiddiy ogohlantirishdir, chunki sanktsiyalardan qochish sxemalariga aralashgan mahalliy kompaniyalar xalqaro moliyaviy tizimdan chiqarib yuborilishi yoki G‘arb davlatlarining bosimi ostida qolishi mumkin.
Qozog‘iston va O‘zbekiston rasmiylari bu kompaniyalarning faoliyatini qanday baholaydi? Hozircha hech qanday rasmiy munosabat bildirilmagan, biroq xalqaro sanktsiyalar kuchaygan sari bu mamlakatlardan aniq javob talab qilinadi.
