XORAZMDA YeRLARNI NOQONUNIY EGALLASh HOLATLARI AVJ OLMOQDA

Xorazm viloyatining Xiva shahrida yer ajratish va sotib olish jarayonida qonunni buzish, tanish-bilishchilik va o‘zlashtirish holatlari kuzatilmoqda. Aholining uy-joyga ehtiyoji ortib borayotgan bir paytda, ayrim shaxslar o‘z manfaatlarini ko‘zlab davlat yerlarida noqonuniy qurilishlar amalga oshirmoqda.

So‘nggi paytlarda Vazirlar Mahkamasi o‘zboshimchalik bilan egallangan yerlarni xatlov qilish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Bu qaror ayrim “uddaburonlar” uchun yangi imkoniyatga aylangan. Ular tanishlari orqali bo‘sh yerlarni egallab, bino qurmoqda. Natijada, davlat bunday binolarni buzishga ojiz qolmoqda — oddiy xalq esa bu jarayonni adolatsizlik deb qabul qilmoqda.

Masalan, https://open.ngis.uz/ portalida keltirilgan 22:12:01:03:01:1965, 22:12:01:03:01:1963, 22:12:01:03:01:1961, 22:12:01:03:01:2462 kabi kadastr raqamlariga ega hududlardagi ayrim qurilishlar noqonuniy ekani taxmin qilinmoqda. Bu joylarda na davlat qarori, na soliq to‘lovi mavjud. Qurilish ishlari og‘zaki va norasmiy “va'da” asosida boshlangan.

Yana bir e'tiborli jihat shundaki, bu yerlar ilgari sug‘oriladigan, dehqonchilik uchun mo‘ljallangan yerlar bo‘lgan. Biroq hozirda ayrim shaxslar soxta fermer xo‘jaliklari orqali ularga egalik qilib, qonuniy tenderlarsiz o‘zlashtirib olgan.

Bunday holatlar nafaqat jamiyatda ishonchsizlikni kuchaytirmoqda, balki atrof-muhitga ham salbiy ta'sir ko‘rsatmoqda. Yashillik yo‘qolib bormoqda, qishloq xo‘jaligi uchun mo‘ljallangan yerlar noqonuniy qurilish maydonlariga aylanmoqda.

Bugun bu masalaning ko‘tarilishi bejiz emas. Uy qurishga imkoni bo‘lmagan ko‘plab fuqarolar sarson bo‘layotgan bir paytda, boshqalar yerlarni bemalol egallab olmoqda. Agar Vazirlar Mahkamasining qarori asosida noqonuniy qurilgan inshootlar e'tirof etilsa, bu “pulini bersang, xohlagan jinoyatni qilsa bo‘ladi” degan xavfli fikrni shakllantiradi.
P.S. Ochiq manbalar asosida kimlar, qanday uyushmalar orqali yerlarni o‘zlashtirgani haqidagi ma'lumotlar mavjud. Biroq shaxsiy ma'lumotlarni oshkor qilish qonun bilan taqiqlangan. Mazkur holatlarni aniqlash va chora ko‘rish vakolati tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlar zimmasiga yuklangan.