QAShQADARYoLIK URUG‘LIK G‘ALLA YeTIShTIRUVChI FYeRMYeRLARNI KIM   XONAVAYRON QILYaPTI?

Qashqadaryoda urug‘lik g‘alla yetishtiruvchi fermerlar  xonavayron bo‘lmoqda.  Fermerlar  viloyat hokimining qishloq  xo‘jalik  masalalari bo‘yicha  birinchi o‘rinbosari Ulug‘bek Uzoqovning xurmacha  qiliqlaridan aziyat  chekmoqda. Bu janob  amaldagi  yilda   (doimo urug‘lik g‘alla yetishturuvchi fermerlarga  qarshi har xil nayranglarni o‘ylab topadi) ham aprobatsiya  jarayonini g‘alla o‘rim -yig‘im  davrida  bajarishga  ko‘rsatma berib, o‘zi bunga  bosh bo‘lgan holda  viloyat bo‘yicha  1500 gektar maydondagi  urug‘lik g‘allani  yaroqsiz, deb  fermerlarga  katta  zarar yetkazdi.

Viloyat bo‘yicha 8ming 500 gektar maydonda urug‘lik don yetishtirilgan  bo‘lsa, shundan 29 ming tonna  hosil kutilayotgandi. Hozirda urug‘likka  yaroqsiz  deb topilgan g‘alla maydonlari  hisobidan  7 ming tonnaga  yaqin  kam miqdorda  urug‘lik  g‘alla  qabul qilinadigan bo‘ldi.

Viloyat hokimi o‘rinbosari boshchiligidagi  ishchi guruhi dalama-dala kezib, fermerlarni qon  qaqshatdi. Urug‘likni  rivojlantirish  markazining savodsiz mutaxassislari Sobir Cho‘lliev  va  Hayrulla  Xushvaqtov   Uzoqovga sallaga qo‘shib  kallani  ham  olib kelishdi.

Aprobatsiya  jarayonlarida  ko‘proq  kim iltifot  ko‘rsatsa,  shunga  beg‘araz yordam  berildi. Ayniqsa,  bunda piyonista va  muttaham  Xushvaqtovning xizmatlari  katta bo‘ldi.  Faqat choyxona  usulini  yaxshi  ko‘radigan, bu sohaga  adashib kelib qolgan  Xushvaqtov  malumotlarni   rahbarlarga o‘zi  bilganicha  yetkazdi.

Bundan tashqari,  yuqori  avlodli  g‘alla navlarining avlodini tushirishga ham erishdi. Ishchi guruhining qolgan  azolari ham  shu  ikkisining og‘ziga  qarab o‘tiradi. Achinarlisi, bu  yil yetishtirilgan  urug‘lik  g‘allaning  avlodiga  qarab to‘lanadigan ustama haq  ham 60-80%ga tushirildi. Bu ham  urug‘lik don   yetishtiruvchi  fermerlarga  katta zarar yetkazadi. 

Fikrimizcha,  aprobatsiya  aslida may oyida  g‘alla pishib yetilgunga  qadar o‘tkazilishi  kerak. Afsuski, bu  ish g‘alla o‘rim  davrida  amalga  oshirilyapti. Viloyat uchun zarur  bo‘lgan 7 ming tonna  miqdoridagi   urug‘lik  g‘allani janob Uzoqov Rossiyadagi  tanishlari   orqali  olib kelarmish.

Buning zamirida  manfaatlar to‘qnashuvi yo‘q deb hech kim kafolat bermaydi. Shu o‘rinda  viloyat  mavjud ikkita elita  urug‘lik va bitta  xususiy elita  urug‘lik  xo‘jaliklari  ko‘rgazmaga tashkil qilinganmi?

Ular viloyatdagi urug‘lik bilan shug‘ullanuvchi  fermerlarni sifatli urug‘lik don  bilan ta'minlashi  kerakmasmi?!  Otning kallasiday oylik  oladigan Janubiy  dehqonchilik  institutining olimu,  tadqiqotchilari  laylak haydab yuribdimi? Natija  bermasa, yopish kerak. Davlatning  katta  miqdordagi  mablag‘i  shularga  sarflanayapti-ku.