25 dekabr – Sovet imperiyasi tugatilgan kun

1991 yil 25 dekabr voqealari insoniyat tarixidagi eng yirik siyosiy burilish nuqtalaridan biri hisoblanadi. Shu kuni 70 yildan ortiq davom etgan sovet tuzumining barham topishi va uning tarkibida bo‘lgan O‘zbekiston kabi respublikalar uchun mustaqillik yo‘li ochildi:

Imperiyaning so‘nggi nafasi

Shu kuni kechqurun, soat 19:00 da Mixail Gorbachyov markaziy televidenie orqali xalqqa so‘nggi bor SSSR Prezidenti sifatida murojaat qildi. U o‘z nutqida islohotlar (Qayta qurish) davri yakunlangani; yadroviy qurol ustidan nazoratni Rossiya Prezidentiga topshirgani; SSSR Prezidenti lavozimi tugatilganini e'lon qildi.

Bu voqeadan bir necha daqiqa o‘tib, Kreml uzra hilpirab turgan SSSRning qizil bayrog‘i tushirildi va uning o‘rniga Rossiya Federatsiyasining uch rangli bayrog‘i ko‘tarildi. Bu ramziy ma'noda ulkan imperiyaning tugaganini butun dunyoga ko‘rsatdi.

O‘zbekistonning xalqaro tan olinishi

Garchi O‘zbekiston o‘z Mustaqilligini 1991 yil 31 avgustda e'lon qilgan bo‘lsa-da, SSSRning rasman tarqalishi mamlakatimizning de-yure (huquqiy jihatdan) to‘liq mustaqilligini va xalqaro hamjamiyat tomonidan keng ko‘lamda tan olinishini boshlab berdi.

25 dekabr voqealaridan so‘ng, qisqa fursat ichida dunyoning yetakchi davlatlari (AQSh, Turkiya, Pokiston va Yevropa davlatlari) O‘zbekiston mustaqilligini tan oldi.

SSSRning tugashi O‘zbekistonning 1992 yil 2 mart kuni BMTga to‘laqonli a'zo bo‘lib kirishi uchun so‘nggi to‘siqni olib tashladi.

Yangi davrning boshlanishi

SSSRning parchalanishi shunchaki siyosiy qaror emas, balki iqtisodiy va ijtimoiy inqirozning mantiqiy yechimi edi. O‘zbekiston uchun esa bu voqea quyidagi imkoniyatlarni yaratdi:

 • Milliy o‘zlikni anglash: Ona tili, diniy qadriyatlar va milliy an'analarning qayta tiklanishi.

 • Iqtisodiy mustaqillik: Mamlakat boyliklari va xom ashyosining (xususan, oltin va paxta) respublikaning o‘z ixtiyorida qolishi.

 • Tashqi siyosat: Dunyo davlatlari bilan hech qanday «markaz»siz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri diplomatik va iqtisodiy aloqalar o‘rnatish.

Xulosa qilib aytganda, 1991 yil 25 dekabr — «Sovet Ittifoqi» degan tushuncha tarix sahifalariga muhrlangan va O‘zbekistonning zamonaviy davlatchilik tarixida yangi, porloq sahifa ochilgan kun sifatida qoldi.