O‘zbekning tilini kim kesdi

Bolasini o‘ris maktabga bergan ota enaga «nega bolang o‘zbekcha bilmaydi» desam «til bilgan yaxshiku» degan ezibichkini  darxol aytadi¸ Bu ota ena nazarida «til» bu o‘ris tili. O‘ris tilini bilish «til bilish» hisoblanadi. O‘zbek tili ular nazarida til emas.  Bitta olimaxon oposh esa «Bollaarim o‘rislarga o‘z tilida otpor bera olishini istayman» deydi. Bu gap 1863 yili dolzarb edi. Ya'ni o‘rislar Turkistonni bosib olganida. 1991 yildan boshlab O‘zbekiston mustaqil. Dunëda 180dan ziëd davlat va 7164ta til bor. O‘ris tiliyam shulardan biri. Turkiyaga borgan o‘zbeklar turklarga qarab o‘rischa gapirganini ko‘rganman. O‘zbekiston prezidentti Berlinga borganda uni kutib olgan nemis bolalariga o‘ris tilida gapirgandi. O‘zbek tarjimon o‘zbek prezidentning o‘rischa gapini nemis bollariga tarjima qiluvdi. Nemis bollari qaag‘dan bilsin o‘richchani. Sal yuzi yuvilib¸ tuzukroq kiyingan bacha o‘ris tilini biladi degan gap mustamlakachilik umurtqasini sindirganlar sindromi. Bugun o‘rislarni o‘zi Yevropada rus tilida gapirishga uyaladi. Chunki bu bosqinchining¸ irqchi va kasopat Putinning tili. 

Bu gaplarni yil o‘n ikki oy aytaverib charchadim. Marxamat tug‘ma ovsar va roddomni tsement poliga boshi bilan tushib miyasi tormoz bo‘lib qolganlar so‘z sizga. «Til bilgan baribir yaxshi» «O‘risni o‘zini tilida mot qilsin deya bolam o‘zbek tiliini bilmaydi» degan aljirashlarni ëzavering.

Latifa esa mana bu. O‘zbeklar tushgan uchoq ontarilib o‘nta o‘zbek kimsasiz orolda turishibdi. Ular  qutqaring bizni deb ëzishi ëki hech bo‘lmasa SOS deb qumga katta qilib ëzishi kerak. To‘g‘ri ëzilgan matnni ko‘kda uchib yurgan temir yo‘ldoshlar o‘qiy oladi. Xullas shu o‘nta o‘zbek bolasi (negr bolasi emas) qutqaring degan so‘zni to‘g‘ri ëza olishmagani uchun o‘lib ketishdi. Xatto SOS degan so‘zni to‘g‘ri ëza olishmagan. Osmondagi temir yo‘ldosh ularni o‘t o‘lan ëki kaltakesak deb o‘ylagan. Umuman  uncha to‘g‘ri o‘ylamagan. Yaqinda Qanar orolida katta kaltakesak ko‘zlariga qarasam shunaqa ma'noli va teran boqyapti.  Siz atrofdagi har qanday raxbar ëki bozordagi tujjor¸ machitdagi aprs xoji ko‘zlariga qarang. Ma'no ko‘rmaysiz. 

Kurva b@at kokain!

Rassom Tuz