6 yanvar – Frantsuz xalqining milliy qahramoni Janna D’Ark tug‘ilgan

Janna d’Ark — nafaqat Frantsiya, balki jahon tarixidagi eng sirli va ilhomlantiruvchi shaxslardan biri. Uning hayoti yuz yillik urush (1337–1453) davridagi burilish nuqtasi bo‘lgan.

Janna 1412 yil 6 yanvar kuni Frantsiyaning Sharqiy qismidagi Domremi qishlog‘ida dehqon oilasida tug‘ilgan. O‘sha paytda Frantsiya inglizlar va ularning ittifoqchilari (burgundlar) tomonidan deyarli zabt etilgan, mamlakat parokandalik holatida edi.

13 yoshida Janna «samoviy ovozlar» (Arxangel Mixail, avliyo Yekaterina va Margarita) eshita boshlaganini va ular unga Frantsiyani qutqarish va valiahd Karl VII ni taxtga o‘tirg‘izishni buyurganini aytgan.

17 yoshli Janna erkaklar kiyimini kiyib, xavfli yo‘lni bosib o‘tib, Karl VII huzuriga boradi. U valiahdni o‘zining missiyasiga ishontirishga muvaffaq bo‘ladi.

Orlean qamalini bekor qilish

1429 yilda Karl VII Jannaga qo‘shin beradi. Uning eng katta g‘alabasi Orlean shahrini qamaldan ozod qilishi bo‘ldi.

Janna harbiy strategik bilimga ega bo‘lmasa-da, askarlarning ruhini ko‘tarishda tengsiz edi. Atigi 9 kun ichida u bir necha oydan beri qamalda yotgan shaharni ozod qildi. Bu g‘alabadan so‘ng uni «Orlean qizi» deb atay boshlashdi.

Ko‘p o‘tmay, u Karl VII ni Reyms shahridagi soborda tantanali ravishda taxtga o‘tirg‘izishga (koronatsiya) erishdi.

Asirlik va qatl

1430 yilda burgundlar Jannani asirga olib, inglizlarga sotib yuborishadi. Inglizlar uchun u xavfli siyosiy figura edi, chunki uning g‘alabalari Karl VII ning legitimligini (qonuniyligini) isbotlardi.

Uni sehrgarlik va cherkov qonunlariga zid ravishda erkaklar kiyimini kiyishda ayblashdi. 1431 yil 30 mayda, 19 yoshli Janna Ruan shahridagi bozor maydonida tiriklayin yoqib yuborildi. Aytishlaricha, u olov ichida bo‘lganida ham «Iso» deb hayqirgan.

Oqlanish va avliyolik darajasi

Janna vafotidan 25 yil o‘tgach, Rim papasi Kalikst III buyrug‘i bilan ish qayta ko‘rib chiqildi va uning aybsizligi tan olinib, «shahid» deya e'lon qilindi.

1920 yilda Katolik cherkovi uni rasman avliyo (saint) deb tan oldi. Bugungi kunda Janna d’Ark Frantsiyaning homiysi va erkinlik timsoli hisoblanadi.