O‘zbek miyasidagi ikki standart

Ba'zan xorijda, G‘arb davlatlarida yashayotgan vatandoshlarimizga hayron qolaman. Amerika, Kanada va Yevropada kim bilan gaplashmang, ko‘pchilik shu davlatlarning liberal, sotsial-demokrat jabhasiga yaqinligini, Trampdan ko‘ra, siyosiy qanotning so‘l tarafidagi Obamaning ma'qul ekanligini uqtirishadi.

Albatta, bu yerda ajablanarli joy yo‘q, mantiqan to‘g‘ri bir pozitsiya. Amerika misolida liberal demokratlar muhojirlarga, farqli dinlarga, etiqodlarga ancha toqatli, madaniy bag‘rikenglik darajasi muhofazakorlarga nisbatan so‘l qanotda ko‘proq tarqalgan.

G‘arb demokratlaridagi bu iliq munosabat ularni bizning “qoriakalarni” yaxshi ko‘rishi yoki boshqa din va madaniyatlarga sevgisidan emas, albatta. Bu toqatlilikning manbasi demokratik falsafaning, demokratlarning ideologik shuurida, e'tiqodidadir. Liberal demokrat barcha e'tiqodlarga, etnik guruhlarga, madaniyatlarga bir xil masofadadir. Ular dinimiz, ma'naviyatimiz deb dod voy solishmaydi. Xuddi mana shu iliqlik vatandoshlarimizni, muhojirlikda yurgan boshqa millat vakillarini demokratlarga yaqinroq mavqeda turishlariga sabab bo‘ladi.

Lekin aynan shu vatandoshlarimiz o‘zlari kelib chiqqan yoki biz bilan madaniyat jihatidan bir doirada bo‘lgan jamiyatlarda populist, muhofazakor, “iymonli” sultonlarni, poshsholarni olqishlaydilar. Amerikada liberal haqlar, boshqa madaniyatlarga toqatlilik talab qilib, o‘zimizning “qishloqda” esa Erdo‘g‘on, Ramzan, Putin tipidagi klassik konservatorlarga “din yo‘lidagi” xizmatlari, G‘arbga qarshi milliy ma'naviyatimizga posbonlik qilayotganliklari uchun xayrixohlik bildiradilar. Hatto G‘arb demokratiyasining “kufr” ekanligini ta'kidlashdan ham uyalishmaydi.

Xo‘roz Amerikada ham, O‘zbekistonda ham, Turkiyada ham bir xil qichqiradi, demokratik printsiplar hamma joyda bir xil amal qilinmas ekan, o‘z-o‘zimizni aldashdan nariga o‘ta olmaymiz.

Men bu yerda bir turarsizlik, o‘z-o‘zini aldash, sharqona mug‘ombirlikdan boshqa mantiq ko‘rmayapman.

Bahodir Fayz
Eltuz.com