Umida Ahmedova: Qo‘rqoq kinochilar o‘z uyini saqlab qola olmadi

14 dekabr kuni taniqli fotorassom Umida Ahmedova o‘zining feysbuk sahifasida buzilayotgan Kinochilar uyi harobalarini suratga olishga borgani haqida yozdi:

Kecha baribir Kinochilar uyiga borishga qaror qildim. Avzoyim xuddi motam marosimidagi kabi. Mening kayfiyatimini ko‘rib, O‘zbekistonning qaysidir uzoq viloyatlaridan kelgan yosh yigitlar, «Hechqisi yo‘q, yaxshirog‘ini quramiz», deya yupatgan bo‘lishdi.

Keyin boshliqlari keldi. Jiddiy tusda «dejur» iboralarni qo‘llay boshladi: «Hujjatingiz…» Go‘yoki allaqachon bu shahar seniki emas. 1981 yili bu yerga hali Kinochilar uyining vayron qilinishini suratga olishga borish tushga ham kirmagandi.

O‘zbekistonda ilk bora kino muzeyi tashkil qilgan va kinochilar uyi rivojiga hissa qo‘shgan Oleg Karpovdan iqtibos keltirib, Ahmedova, agar astoydil harakat bo‘lsa, Kinochilar uyini saqlab qolish mutlaqo mumkin  ekanligini yozadi. Ya'ni birinchi galda buzg‘unchilarning yo‘lini jismonan to‘sish va kuchli axborot to‘lqini tashkil etish bilan. Buning uchun shunchaki jismonan tayyor yigirmatacha odamning, qaytaraman, harakati yetarli edi. Nimaga?

Gap shundaki, Kinochilar uyi o‘ldi, mustaqillik qo‘lga kiritilgan lahzadan boshlab, shunchaki keraksizligi bois. Rasman, darvoqe, uning Kinochilar uyi deya yuritila boshlangani hecham ayni ma'noni anglatmaydi.

Binoning reyderlik yo‘li bilan Kinematografistlar uyushmasidan tortib olinishi, mantiqan buning barobarida ayni uyushmaning yo‘q qilinishi, hech bir g‘azabsiz, nari borsa, jamoatchilik noroziligisiz o‘tdi.

«O‘zbekkino» rahbarlarida uning barcha maydonlarini shunchaki ijaraga berishdan bo‘lak tuzukroq g‘oya ham tug‘ilmadi. Tabiiy, ayrim faoliyat ko‘rinishlari qilindi, biroq shunda ham astoydil emas. Shu bois: «Kinochilar uyining restoranlarini bilaman, biroq uning o‘zida hech qachon bo‘lmaganman» kalimasi toshkentliklar fe'liga mos.

Menga alohida yoqqan tomoni, buzish haqidagi xabarlarning “PROlogue” qisqa metrajli filmlar festivali va prezidentning yaqinda (avgustda) e'lon qilgan «Milliy kinematografiyani rivojlantirish choralari» haqidagi balandparvoz qaroriga to‘g‘ri kelgani bo‘ldi.

Va biz Kinochilar uyini saqlab qolgan bo‘lardik, balki bu yerga bor-yo‘q niyati aqcha qilish bo‘lgan odamlar kelmaganida, buning shaxsiyatga daxli yo‘q. Bugun shunchaki uning foydasiz davr yodgorligi bo‘lishiga, varvarlarning navbatdagi bosqinidan omon qolishiga hech qanday imkoni yo‘q.

PS: Himoya qilish muammo emas, faqat nima uchun va kim uchun?

Umida Ahmedova
Eltuz.com