15 dekabr – Toshkentda jihozlangan kosmik kema Veneraga muvafaqiyatli qo‘ndirildi
1970 yil 15 dekabrda Sovet Ittifoqining «Venera-7» kosmik apparati tarixda birinchi marta boshqa sayyora — Venera yuzasiga muvaffaqiyatli qo‘ndi. Ushbu missiya Yerga Venera atmosferasi va yuza sharoiti haqidagi dastlabki ma'lumotlarni yuborgan dunyodagi birinchi voqea bo‘ldi.
Venera sayyorasiga birinchi bo‘lib muvaffaqiyatli qo‘ngan «Venera-7» avtomatik stantsiyasi loyihalarida O‘zbekiston mutaxassislarining hissasi katta bo‘lgan. Toshkent muhandislari «Luna» va «Venera» avtomatik stantsiyalari uchun asbob-uskunalar va komponentlarni ishlab chiqishda qatnashganlar. Bu bilan O‘zbekiston Xalqaro kosmik dasturning passiv foni emas, balki faol ishtirokchisi bo‘lgan.
O‘zbekiston Fanlar akademiyasining Astronomiya instituti Xalqaro kosmik tadqiqotlarining muhim ilmiy markazlaridan biri bo‘lgan.
Toshkentda joylashgan Konstruktorlik Byurosi (KB) kosmik aloqalar va radioastronomiya uchun muhim hissa qo‘shgan. Toshkent KBsida diametri 10 metrgacha bo‘lgan transformatsiyalanuvchi (yig‘ilib-ochiladigan) antennalar yaratilgan. Bunday antennalar yig‘ilgan holda raketa-tashuvchining qopqog‘iga joylashtirilib, kosmosda ochilgan.
Bu ishlar SSSR, AQSh, Germaniya, Kanada va boshqa mamlakatlar ishtirok etgan xalqaro «Radioastron»dasturi kabi yirik loyihalar doirasida amalga oshirilgan.
Shunday qilib, 1970 yilda Toshkent nafaqat astronomik kuzatuvlar markazi sifatida, balki kosmik apparatlar va aloqa tizimlari uchun muhim texnologik komponentlar ishlab chiqaruvchi sifatida ham SSSRning kosmik yutuqlariga jiddiy hissa qo‘shgan.
Toshkent muhandislarining sa'y harakati natijasida «Venera-7″ kosmik kemasining sayyorvnv qo‘nishi garchi 23 daqiqa davom etgan bo‘lsa ham. sayyoraning yuqori bosimi (90 atmosfera) va yuqori haroratiga (475° C atrofida) dosh bergan va ma'lumotlarni yerga uzatgan.
Bu parvoz insoniyatning boshqa sayyoralarga qo‘nish sa'y-harakatlaridagi muhim bosqich hisoblanadi.
